Başakşehir bahçıvan ya da Başakşehir peyzaj araması genellikle iki farklı kapıdan gelir. Bahçeşehir'de villası ya da müstakil bahçeli evi olan biri çimin sarardığını, çitin dağıldığını fark etmiştir; belki de yeni taşındığı evin boş bahçesini baştan düzenletmek istiyordur. Kayaşehir, Başak Konutları, Altınşehir ya da Ziya Gökalp'teki bir sitenin yönetim kurulu üyesi ise ortak yeşil alanın bakım sözleşmesini yenileyecek ya da yeni bir firma arayacaktır. Arama aynı, ihtiyaç farklı.
Bu yazı Başakşehir'de bahçesi için usta arayan ev sahibine ve site yöneticisine yazıldı. Sırayla: peyzaj firmasıyla bahçıvan arasındaki fark, İstanbul ikliminde hangi işin hangi dönemde yapıldığı, site ortak alanında bakım sözleşmesinin neleri yazması gerektiği, sokaktaki ağacın kimin işi olduğu, sulama ve ilaçlamada dikkat edilecekler, son olarak seçim ve fiyatı belirleyen kalemler.
Başakşehir peyzaj firması mı, bahçıvan mı?
İki kelime çoğu zaman birbirinin yerine kullanılıyor, ama arkadaki iş farklı. Yanlış kapıyı çalmak ya gereğinden kapsamlı bir teklif almak ya da işi yapamayacak birini çağırmak demek.
- Peyzaj tasarımı ve uygulaması. Yeni bir bahçenin planlanması, toprak hazırlığı, çim serimi ya da ekimi, sulama sisteminin kurulması, ağaç ve çalı dikimi, yürüyüş yolu ve bordür işleri. Plan, ekip ve malzeme organizasyonu ister. Çoğunlukla peyzaj firmalarının işidir ve bir kez yapılır.
- Periyodik bakım. Çim biçme, kenar düzeltme, yabani ot temizliği, çit ve çalı budaması, gübreleme, yaprak toplama, sulamanın ayarı. Düzenli ziyaret ister. Bir bahçıvanın ya da firmanın bakım ekibinin işidir.
- Büyük ağaç işleri. Yüksekte budama ya da kesim ayrı ekipman ve deneyim ister. Her bahçıvan bu işi yapmaz; ayrıca sorun.
Bahçeşehir'deki villalarda sık görülen durum şu: bahçe teslimde hızla düzenlenmiş, birkaç yıl sonra çim seyrelmiş, sulama bir köşeyi hiç görmüyor. Burada bakımın mı yeteceğine, yoksa yeniden uygulama mı gerekeceğine keşifte karar verilir. Tasarımı ve bakımı aynı firmadan alabilirsiniz; ama iki işin teklifinin ayrı kalemlerle yazılmasını isteyin.
Başakşehir bahçıvan takvimi: hangi iş ne zaman yapılır?
İstanbul'da kış serin ve yağışlı, yaz sıcak ve kurak geçiyor. Bahçe işleri bu ritme göre planlanır. Kesin tarih yerine dönemlere bakmak daha doğru; aynı işin uygun zamanı yıldan yıla birkaç hafta kayabilir.
| Dönem | Yapılacak iş | Dikkat |
|---|---|---|
| Kış ortası (dinlenme dönemi) | Yaprak döken ve meyve ağaçlarında şekil ve bakım budaması, kuru ve hastalıklı dalların alınması | Donlu günlerde budama yapılmaz; sulama boruları ve vanalar dona karşı korunur |
| Kış sonu, ilkbahar başı | Gül ve yaz çiçek açan çalıların budaması, toprağın havalandırılması, ilk gübreleme | Erken ilkbaharda çiçek açan çalılar çiçeklenmeden sonra budanır; önce budanırsa o yılın çiçeği kaybolur |
| İlkbahar | Çim ekimi ya da yenilemesi, rulo çim serimi, fidan ve çalı dikimi, sulama sisteminin kontrolü | Ustaların en yoğun dönemi; keşif ve teklifi erkenden isteyin |
| Yaz | Düzenli biçme, yabani ot temizliği, çit şekillendirme, sulama takibi | Kuraklıkta çim biraz uzun bırakılır; sulama sabah erken ya da akşam yapılır; yeni ekim zordur |
| Sonbahar | Çim yenileme ve ekim, ağaç ve fidan dikimi, sonbahar gübrelemesi, soğanlı bitki dikimi | Ekim ve dikim için ikinci iyi dönem; yağmurlar başlayınca sulama programı azaltılır |
| Sonbahar sonu | Yaprak toplama, son biçme, tarhların kışa hazırlanması, sulama sisteminin kapatılması | Çimin üstünde bırakılan ıslak yaprak çürümeye yol açar; atığın götürülmesi teklifte yazsın |
Tablonun pratik sonucu şu: yaz ortasında çim ektirmek ya da kış ortasında sulama sistemi kurdurmak çoğu zaman beklenen sonucu vermez. Bahçıvanı işin yapılacağı dönemden önce arayın.
Site ortak bahçesi: bakım sözleşmesinde neler yazmalı?
Başakşehir'in yüksek katlı sitelerinde ortak yeşil alanın bakımı çoğunlukla site yönetiminin sözleşmeyle verdiği bir iştir. Bu yüzden tek bir daire sahibinin ortak bahçeye kendi bahçıvanını getirmesi, ağaç dikmesi ya da bir çiti söktürmesi kendi kararıyla yapılacak bir şey değildir. Ortak alandaki değişiklik yönetimin ya da kat maliklerinin kararıyla olur; hangi kararın gerektiğini yönetim planınızdan ve yöneticinizden öğrenin.
Yönetim kurulundaysanız bakım sözleşmesinde en az şunların açıkça yazmasına dikkat edin:
- Ziyaret sıklığı: sezonda ve kışın ekibin ne sıklıkla, kaç kişiyle geleceği.
- Kapsam: biçme, kenar, budama, yabani ot, yaprak, gübreleme ve sulama kontrolü; hangisinin dahil olduğu tek tek.
- Malzeme: gübre, tohum, yeni bitki ve sulama yedek parçası fiyata dahil mi, ayrıca mı faturalanacak.
- Atık: biçilen çim, budama dalları ve yaprakların kim tarafından, nereye götürüleceği.
- İlaçlama: dahil mi, kim uygulayacak, sakinlere ne zaman duyurulacak.
- Güvenlik: çalışanların kayıtlı olup olmadığı; motorlu ekipmanla çalışırken çocuk oyun alanı ve otoparkın nasıl korunacağı.
- Raporlama ve fesih: yapılan işin nasıl kayda geçeceği, hizmet aksarsa ne olacağı.
Sokaktaki ağaç kimin işi?
"Başakşehir belediyesi ağaç budama" diye aratılması tesadüf değil. Kaldırımdaki, refüjdeki ya da parktaki ağaç kamu alanındadır ve bakımı belediyenin işidir. Dal pencerenize, balkonunuza ya da bir hatta değiyorsa kendiniz ya da bahçıvanınız budamayın; belediyenin başvuru kanallarından bildirin. Sitenin sınırı içindeki ağaçlar ise yönetimin sorumluluğundadır; büyük bir ağacın kesimi ya da ağır budaması için önce yönetiminize, gerekirse belediyeye danışın.
Kamu alanındaki bir ağaca izinsiz müdahale yaptırıma konu olabilir. İyi niyetle yapılan yanlış bir kesim de ağaca kalıcı zarar verir. Dal elektrik hattına yakınsa hiç dokunmayın ve bunu bildirimde ayrıca belirtin. Bildirime ağacın yerini ve dalın neye değdiğini gösteren bir fotoğraf eklemek süreci kısaltır.
Hirovo'da Başakşehir'de hizmet veren bahçıvanlara bakın. Bahçenizin tipini (villa, müstakil ev ya da site ortak alanı) ve istediğiniz işi (yeni uygulama ya da periyodik bakım) anlatarak keşif ve yazılı teklif isteyin.
Başakşehir'deki bahçıvanları gör →Sulama ve ilaçlama: kurak yazda bahçeyi korumak
Yazın bahçede görülen kaybın büyük kısmı sudan gelir. Çim kuraklıkta önce matlaşır, sonra sararır. Yanlış saatte ve yanlış miktarda sulama ise hem suyu boşa harcar hem de mantar hastalıklarına zemin hazırlar.
- Damla sulama: ağaç, çalı ve çiçek tarhları için. Suyu doğrudan köke verir, buharlaşmayla kaybı azaltır.
- Yağmurlama: çim alanları için. Başlıkların açısı duvarı, kaldırımı ya da camı değil çimi görmeli.
- Zamanlayıcı: sulamayı sabahın erken saatlerine ya da akşama alın. Öğle sıcağında ve rüzgârda sulamak suyu boşa harcar. Yağmurlu dönemde zamanlayıcıyı kapatmayı unutmayın.
- Kış hazırlığı: boru ve vanaların dona karşı boşaltılması ya da korunması; ilkbaharda kaçak ve tıkalı başlık kontrolü.
Kuraklık dönemlerinde su idaresinin olası kısıtlama duyurularını takip edin. Site yönetimleri için bu, ortak alanın sulama programını yeniden yazmak demektir.
İlaçlama
Her yaprak lekesi ilaç gerektirmez. Önce sebebin teşhis edilmesi gerekir: susuzluk, aşırı sulama, besin eksikliği ya da gerçekten bir zararlı veya hastalık. İlaç gerekiyorsa ilgili mevzuata uygun, ruhsatlı bir bitki koruma ürünü kullanılmalı; etiketteki kullanım şekline, doza ve bekleme süresine uyulmalıdır. Uygulama sırasında ve sonrasında çocukları ve evcil hayvanları alandan uzak tutun. Rüzgârlı havada ve çiçeklenme döneminde arılara zarar verecek saatlerde ilaçlama yapılmasın. Sitelerde sakinlere önceden duyuru yapılmalıdır. Bahçıvana hangi ürünü neden kullanacağını sorun; etiketi görmek sizin hakkınız.
Başakşehir'de bahçıvan nasıl seçilir, fiyatı ne belirler?
Bahçe işinin sonucu sonradan görünür: yanlış budanmış bir ağaç ya da kötü hazırlanmış toprağa ekilen çim bir sezon sonra kendini belli eder. Bu yüzden seçime fiyattan değil kapsamdan başlayın.
- Önceki işler: benzer bir villa bahçesinden ya da site ortak alanından fotoğraf; mümkünse işin bir sezon sonraki hâli.
- Keşif: bahçeyi yerinde görüp toprağı, sulamayı ve güneş alan yerleri değerlendiriyor mu?
- Budama bilgisi: hangi bitkinin ne zaman ve ne kadar budanacağını açıklayabiliyor mu?
- Yazılı teklif: kapsam, malzeme, ziyaret sıklığı ve atığın götürülmesi ayrı ayrı yazıyor mu?
- Fatura ve kayıt: kayıtlı bir işletme adına çalışıp fatura kesiyor mu, çalışanları kayıtlı mı?
Fiyat için tek bir liste yoktur. Teklifi belirleyen kalemler:
- İşin türü: tek seferlik uygulama (yeni bahçe, çim, sulama sistemi) ya da periyodik bakım.
- Alan ve içerik: çim, çit, ağaç ve tarhların miktarı; eğimli ya da dar erişimli bölümler.
- Malzeme: tohum, rulo çim, fidan, gübre, toprak ve sulama parçaları.
- Sıklık ve dönem: sezonluk ya da yıllık sözleşme; ilkbahar ve sonbahar yoğunluğu.
- Atık ve özel işler: dal ve yaprağın götürülmesi, yüksekte ağaç budaması, ilaçlama, acil çağrı.
- Keşif: ücretli mi, işi verirseniz düşülüyor mu.
İş genellikle keşif, yazılı teklif, uygulama ya da ilk bakım ziyareti, teslim ve fatura sırasıyla ilerler. Yeni bir uygulamada ilk haftalardaki sulamanın kimin sorumluluğunda olduğunu ve tutmayan bitkinin değiştirilip değiştirilmeyeceğini teklifte yazdırın. Bahçe bakımının genel adımları ve ilan ayrıntısı için bahçe bakımı ve peyzaj rehberine bakabilirsiniz. Bölgedeki genel iş hareketini Başakşehir sayfasından, il genelini İstanbul sayfasından görebilirsiniz.
Özetle
Başakşehir bahçıvan ya da peyzaj arayışında ilk adım ihtiyacı doğru adlandırmaktır: yeni bir uygulama mı, düzenli bakım mı? İşi doğru dönemde planlamak, aynı emekten çok daha iyi sonuç alır; çim ekimi ve dikim için ilkbahar ve sonbahar, ağır budama için kış dinlenme dönemi uygundur. Sitelerde ortak bahçe yönetimin işidir ve bakım sözleşmesi ziyaret sıklığını, kapsamı, malzemeyi, atığı ve ilaçlamayı tek tek yazmalıdır. Kaldırımdaki ağaç belediyenin işidir; budamayın, bildirin. Kurak yazda sulamayı saatine göre ayarlayın, ilaçlamada etikete ve güvenliğe uyun. Sonrası düzenli bir iş: bahçeyi yerinde gören, kapsamı yazılı veren ve fatura kesen bir bahçıvanla çalışmak.