Lodosta çatımdan kiremit uçtu, usta gelene kadar ne yapmalıyım?

Önce aşağıyı güvene alın: kiremit ya da mahya parçası düşebilecek bina girişi, kaldırım ve otopark gibi yerleri işaretleyin, aracınızı kenara çekin. İçeride ıslanan noktanın altındaki eşyayı uzaklaştırın, damlayan yere kova koyun. Hasarı yerden ve içeriden tarihiyle fotoğraflayın. Çatıya kendiniz çıkmayın; ıslak kiremit kaygandır ve eski kiremit basınca kırılır. Ustayı ararken iki işi ayrı isteyin: açılan bölümün branda ya da örtüyle geçici olarak kapatılması ve kuru havada yapılacak kalıcı onarımın keşfi. Apartmanda oturuyorsanız yöneticinize de hemen haber verin.

Apartmanımızın çatısı akıyor, onarımı ve masrafı kim üstlenir?

Apartman çatısı binanın ortak alanıdır. En çok etkilenen genellikle en üst kattaki daire olsa da onarım kararı ve masrafın paylaşımı yönetime ve kat maliklerine aittir. Önce yöneticinize yazılı olarak haber verin ve tavandaki hasarın fotoğraflarını iletin. Kararın nasıl alınacağını ve masrafın nasıl bölüneceğini yönetim planınıza ve güncel mevzuata göre yöneticinizle netleştirin; gerekirse bir hukukçuya danışın. Acil durumda geçici önlem için yönetimle anlaşmak genellikle daha kolaydır. Kendi başınıza kalıcı iş yaptırıp sonradan pay istemek ise anlaşmazlığa yol açabilir.

Çatıcı ile çatı ustası aynı kişi mi? İzolasyon ustası çatımı onarabilir mi?

Çatıcı, çatı ustasının halk dilindeki adıdır; ikisi de kiremit, mahya, oluk, dere, baca dibi ve aktarma işlerini yapan ustayı anlatır. Ama çatı tipleri farklı deneyim ister: kiremit, shingle ve sac ya da panel çatıda çalışan ekipler her zaman aynı değildir. Su yalıtımı yapan izolasyon ustaları kiremit altı örtüyü ve düz teras yalıtımını bilir; kiremit dizmek ve ahşap iskeleti onarmak ise ayrı bir iştir. Kime giderseniz gidin, daha önce sizinkine benzer bir çatıda çalışıp çalışmadığını ve işin hangi kısmını kendisinin yapacağını sorun.

Tuzla'da çatı tamiri fiyatı neye göre değişir?

Tek bir liste fiyatı yoktur; aynı büyüklükteki iki çatı, söküldüğünde altından çıkana göre çok farklı teklif alabilir. Teklifi belirleyen kalemler şunlardır: işin türü (kiremit değişimi, mahya, oluk ve dere, baca dibi, aktarma ya da tam yenileme), kiremit altı örtünün ve ahşap iskeletin ne kadarının yenileneceği, malzemenin cinsi, binanın yüksekliği ve iskele ihtiyacı, söküm ve molozun taşınması, acil müdahale ile planlı iş ayrımı ve keşfin ücretli olup olmadığı. Aynı işi birden fazla ustaya aynı cümlelerle anlatıp kalemleri ayrı yazılmış teklif isteyin; Hirovo'da Tuzla'da kayıtlı çatı ustalarına bakarak başlayabilirsiniz.

Tuzla Çatı Ustası: Lodosta Akan Çatı, Kiremit Tamiri ve Çatıcı Seçimi Rehberi

Q: Çatı aktarma nedir, kiremit değiştirmekten farkı ne?

Kiremit değişimi yalnız kırık ya da kayan parçaların yenisiyle değiştirilmesidir; altına bakılmaz. Aktarmada ise çatının tamamı ya da bir bölümü sökülür: kiremitler kaldırılır, altındaki çıta, ahşap kaplama ve su geçirmez örtü kontrol edilir, yıpranan örtü ve çürüyen ahşap yenilenir, sağlam kiremitler yeniden dizilir. Çatı birden fazla yerden su alıyorsa, kiremitler sık sık kayıyorsa ya da çatı uzun yıllardır elden geçmemişse tek tek kiremit değiştirmek yerine aktarma gündeme gelir. Hangisinin gerektiğine ustanın keşifte, çatıya çıkıp gördüğüne göre karar vermesi gerekir.

Tuzla çatı ustası araması çoğu zaman fırtınalı bir gecenin sabahında başlar. Lodos dinmiştir; bahçede kırık bir kiremit, kaldırımda bir mahya parçası vardır ya da oluk gece boyunca cepheye taşmıştır. Bazen belirti içeridedir: en üst kattaki odanın köşesinde yeni bir leke. O an iki soru birlikte gelir: şimdi ne yapmalı, kalıcı onarımı kime yaptırmalı?

Bu yazı Tuzla'da müstakil ev, bahçeli ev ya da apartman çatısı için çatı ustası, halk dilindeki adıyla çatıcı arayan kişiye yazıldı. Sırayla: fırtınadan sonra çatıdaki belirtiyi okumak, acil geçici önlemle kalıcı onarımı ayırmak, aktarmanın ne olduğu ve ne zaman tam yenileme gerektiği, çatıya kimin çıkacağı ve kararın kime ait olduğu, usta seçerken teklifte aranacaklar ve fiyatı belirleyen kalemler.

Lodostan sonra Tuzla çatı ustası çağırmadan önce: belirtiyi okuyun

Kıyıya yakın mahallelerde fırtına çatıya iki yoldan zarar verir. Rüzgâr saçak ve mahya gibi kenar noktalarda kiremidi kaldırır; yatay gelen yağmur ise normalde su almayan bindirmelerden içeri girer. Nemli ve tuzlu hava da metal oluk, dere ve bağlantı parçalarını zamanla yıpratır. Çatıya çıkmadan, yerden ve içeriden görebildikleriniz ustaya ne araması gerektiğini söyler.

Çatıda görülen belirtiye göre olası sebep ve yapılacak iş.
Belirti	Olası sebep	Yapılacak iş
Yerde kiremit parçası, çatıda açık kalmış boşluk	Rüzgârın kaldırdığı ya da kırdığı kiremit, sabitlenmemiş kenar sırası	Kiremit değişimi, saçak ve kenar sıralarının sabitlenmesi
Mahya hattında aralık, yerde mahya kiremidi	Harcı dökülmüş ya da bağlantısı gevşemiş mahya	Mahyanın sökülüp yeniden yapılması
Yağmurda oluktan taşan su, cephede akıntı izi	Yaprak ve çamurla tıkanan oluk ya da iniş borusu, eğimi bozulmuş askı	Oluk temizliği; gerekirse oluk ve askı değişimi
Oluk ya da derede pas, delik, ek yerinden damla	Tuzlu havada yıpranmış metal, açılan birleşim	Dere ve oluk onarımı ya da değişimi
Baca çevresinde, tavanda yuvarlak leke	Baca dibindeki sac, kurşun ya da harç detayının bozulması	Baca dibi detayının yenilenmesi
Çatı arasında ıslak tahta, kararmış ya da yumuşamış mertek	Uzun süredir giren su, yetersiz havalanma	İskelet kontrolü, çürüyen ahşabın değişimi ve aktarma
Dışarıdan bakınca dalgalanan ya da çökük çatı hattı	Çürümüş ya da kırılmış mertek ve aşık	İskelet onarımı; çoğu zaman tam yenileme
Tavanda leke var, çatıda görünür hasar yok	Kiremit altı örtünün yıpranması ya da çatı dışı bir kaynak	Keşif; gerekirse aktarma, kuru havada da sürüyorsa tesisat kontrolü

Son satırı atlamayın. Çatıda görünür bir hasar yokken tavanda leke varsa su kiremidin altındaki örtüden sızıyor olabilir. Ama leke kuru havada da büyüyorsa kaynak çatı değil, tesisat olabilir. Ustanın bu ayrımı yapabilmesi için yağışlı ve kuru günlerde ne gördüğünüzü anlatın.

Acil geçici önlem ile kalıcı onarım ayrı işlerdir

Yağmur sürerken yapılabilecek iş sınırlıdır. Usta açılan bölümü branda ya da örtüyle kapatıp sabitleyebilir, tıkalı oluğu açabilir, düşme riski olan gevşek kiremidi alabilir. Bu müdahalenin amacı suyun içeri girmesini durdurmaktır; çatıyı onarmaz. İyi bağlanmamış bir branda bir sonraki fırtınada kendisi tehlike olur.

Kalıcı onarım kuru havada, çatı açılıp altına bakılarak yapılır. Acil çağrıda gelen ustaya iki şeyi ayrı sorun: şimdi ne yapacak ve kalıcı iş için ne zaman keşfe gelecek? Geçici müdahalenin bedeli ile kalıcı işin teklifi ayrı yazılsın. Böylece telaş içinde büyük bir işe karar vermek zorunda kalmazsınız.

Tuzla çatı tamiri: aktarma mı, tam yenileme mi?

Çatı tamiri birkaç kiremidin değişmesinden bütün çatının yenilenmesine kadar uzanır. İkisinin arasındaki en sık iş aktarmadır.

Aktarmada kiremitler sökülür; altındaki çıta, ahşap kaplama ve su geçirmez örtü kontrol edilir. Yıpranan örtü ve çürüyen ahşap yenilenir, sağlam kiremitler yeniden dizilir, kırıklar yenisiyle değiştirilir. Mahya ve saçak sıraları da bu sırada yeniden bağlanır. Kiremitler tek tek elden geçtiği için aktarma, çatının genel durumunu görmenin de en güvenilir yoludur.

Kiremidin altındaki iskelet

Kiremit, çatının yalnız kabuğudur. Onu taşıyan mertek, aşık ve dikmelerden oluşan ahşap iskelet, uzun süre su alan çatılarda sessizce çürür. Çatı arasında kararmış, yumuşamış ya da üzerinde mantar izi olan ahşap, dışarıdan bakınca dalgalanan bir çatı hattı ve basınca esneyen tahta bunun işaretleridir. Çürümüş bir mertek üzerine yeni kiremit dizmek sorunu yalnız birkaç mevsim erteler.

Tam yenileme genellikle şu durumlarda gündeme gelir: iskelette yaygın çürüme ya da çökme varsa, kiremitlerin büyük kısmı kırık ya da yıpranmışsa, eski binada aynı modelde kiremit artık bulunamıyorsa ya da çatı örtüsünün türü değiştirilmek isteniyorsa. Bu kararı keşifte usta verir. Hangi parçayı neden değiştirmek istediğini fotoğrafla göstermesini isteyin.

Sağlam çıkan kiremitleri atmayın. Eski bir kiremit modelinin aynısını yıllar sonra bulmak zor olabilir. Onarım ya da aktarma sırasında sağlam kiremitlerin yeniden kullanılmasını, birkaç tanesinin de yedek olarak çatı arasında ya da depoda saklanmasını isteyin. Böylece bir sonraki fırtınada tek bir kırık kiremit için koca bir bölümü sökmek gerekmez.

Kiremidin altındaki su geçirmez örtü çatının ikinci savunma hattıdır ve aktarmanın bir parçası olarak yenilenir. Düz teras, balkon ve bodrumda su yalıtımı ise ayrı bir uzmanlıktır; dış cephede ısı yalıtımı da öyle. Belirtiden hangi yalıtım işinin gerektiğini ayırmayı Tuzla izolasyon rehberinde anlattık.

Tuzla'da çatı ustası mı arıyorsunuz?

Hirovo'da Tuzla'da hizmet veren çatı ustalarına bakın. Çatınızın tipini (kiremit, shingle ya da sac), binanızı ve gördüğünüz belirtiyi fotoğraflarla anlatarak keşif ve yazılı teklif isteyin.

Tuzla'daki çatı ustalarını gör →

Çatıya kim çıkar, kararı kim verir?

Yüksekte çalışma: çatıya siz çıkmayın

Islak kiremit kaygandır, eski kiremit basınca kırılır, çürümüş tahta ağırlığı taşımayabilir. Fırtınadan sonra hasara bakmak için çatıya kendiniz çıkmak, onarımın kendisinden çok daha ağır sonuçlar doğurabilecek bir risktir. Hasarı yerden, karşı binadan ya da çatı arası kapağından görebildiğiniz kadarıyla fotoğraflayın; gerisini ustaya bırakın.

Ustanın güvenli çalışması da işin parçasıdır. Keşifte nasıl çalışacağını sorun: iskele kuracak mı, emniyet kemeri ve bağlanacağı sağlam bir nokta ya da yaşam hattı kullanacak mı, sökülen kiremit ve moloz çatıdan nasıl indirilecek? Alttaki kaldırım, bahçe, otopark ve bina girişi iş süresince nasıl korunacak? Bu sorulara net cevap vermeyen bir ekiple çalışmayın.

Apartmanda çatı ortak alandır, müstakil evde sizindir

Aydıntepe, Yayla ya da Şifa tarafındaki eski bir apartmanda çatı, en üst kattaki dairenin değil binanın ortak alanıdır. Akan çatı en çok en üst kattaki komşuyu etkiler; ama onarımın kararı ve masrafın paylaşımı yönetime ve kat maliklerine aittir. Yöneticinize yazılı haber verin, hasarın fotoğraflarını iletin. Kararın hangi çoğunlukla alınacağını ve masrafın nasıl bölüneceğini yönetim planınıza ve güncel mevzuata göre netleştirin.

Yeni site bloklarında süreç çoğu zaman site yönetimi üzerinden yürür. Müstakil ve bahçeli evde ise karar da masraf da sizindir; yine de bitişik bir yapıyla ortak duvarınız ya da çatı birleşiminiz varsa komşunuzla önceden konuşun. Kiracıysanız çatı hasarını ev sahibinize yazılı bildirin.

Tuzla çatı ustası seçimi: keşif, yazılı teklif, fatura ve garanti

Tuzla'da çatıcı da çatı ustası da aynı mesleği anlatır. Ama her usta her çatıda aynı deneyime sahip değildir: kiremit, shingle ve sac ya da panel çatı farklı malzeme ve farklı alışkanlık ister. Ustaya daha önce sizinkine benzer bir çatıda çalışıp çalışmadığını sorun. Sonra şunlara bakın:

Keşif. Çatıya güvenli şekilde çıkıp yerinde bakıyor mu? Yalnız telefonda ya da yerden bakarak verilen teklif, söküm başlayınca değişebilir. Keşiften sonra çektiği fotoğrafları sizinle paylaşmasını isteyin.
Yazılı teklif. Kiremidin, örtünün ve oluğun cinsi; hangi bölümün söküleceği; kiremit altı örtünün yenilenip yenilenmeyeceği; moloz ve sökülen malzemenin taşınması; iskele ve çalışma ekipmanı ayrı kalemler olarak yazsın.
Beklenmeyen durum. Söküm sırasında çürük ahşap çıkarsa size nasıl haber verileceği ve ek işin nasıl fiyatlanacağı işe başlamadan konuşulsun.
Kayıtlı işletme ve fatura. Kayıtlı bir işletme adına mı çalışıyor, fatura kesiyor mu? Ekibinin sigortalı çalışıp çalışmadığını sormak da hakkınızdır.
Garanti. İşçilik garantisi yazılı olsun: neyi kapsıyor, ne kadar sürüyor, sorun çıkarsa kime nasıl ulaşılacak? Malzeme garantisi ayrıdır ve üreticiye aittir.

Mevsim: planlı iş kuru havada, acil iş yağmurda

Aktarma, tam yenileme ve oluk değişimi gibi işler çatının bir süre açık kalmasını gerektirir; bu yüzden kuru ve rüzgârsız günlerde planlanır. Lodos ve yağmur döneminde ustalar acil çağrılarla yoğundur ve o sırada yapılabilecek iş çoğunlukla geçici önlemdir. Kışa girmeden, yaprak dökümünden sonra oluk ve dereleri temizletmek, kırık kiremitleri değiştirtmek ve baca dibini kontrol ettirmek, fırtına gecesindeki acil çağrıdan çok daha sakin bir yoldur.

Fiyatı ne belirler, iş nasıl ilerler?

Çatı işinde tek bir liste fiyatı yoktur. Aynı büyüklükteki iki çatı, söküldüğünde altından çıkana göre çok farklı teklif alabilir. Teklifi belirleyen kalemler:

İşin türü: kiremit değişimi, mahya, oluk ve dere, baca dibi, aktarma ya da tam yenileme.
Çatının durumu: kiremit altı örtünün ve ahşap iskeletin ne kadarının yenileneceği.
Malzeme: kiremidin, örtünün ve oluğun cinsi; eski modelin hâlâ bulunup bulunmadığı.
Erişim: binanın yüksekliği, çatının eğimi, iskele ya da başka çalışma ekipmanı gerekip gerekmediği.
Söküm ve moloz: sökülen malzemenin çatıdan indirilmesi ve taşınması.
Zamanlama: acil müdahale ile planlı iş; mesai dışı çağrı.
Keşif: ücretli mi, işi verirseniz tekliften düşülüyor mu.

İş ise genellikle şu sırayla ilerler:

Keşif: usta çatıya çıkar, hasarı fotoğraflar, suyun yolunu ve iskeletin durumunu değerlendirir.
Teklif: kapsam, malzeme, iskele, moloz ve garanti yazılı olur; birden fazla teklif aynı kapsamla karşılaştırılır.
Uygulama: kuru havada yapılır; çatı birden fazla gün açık kalacaksa akşamları nasıl kapatılacağı önceden konuşulur.
Kontrol: ilk yağmurlu günlerde tavan, oluk ve çatı arası birlikte izlenir.
Evrak: fatura ve yazılı işçilik garantisi teslim alınır.

Tuzla'da hangi mesleklerde iş ilanı yayında olduğuna ilçe sayfasından, İstanbul genelindekilere il sayfasından bakabilirsiniz.

Özetle

Lodostan sonra çatıda kayan kiremit, uçan mahya ya da taşan oluk gördüğünüzde önce aşağıyı ve içeriyi koruyun, hasarı fotoğraflayın ve çatıya kendiniz çıkmayın. Acil geçici önlemle kalıcı onarımı ayrı konuşun; kalıcı iş kuru havada, çatı açılıp altına bakılarak yapılır. Kiremidin altındaki örtü ve ahşap iskelet çürümüşse kiremit değiştirmek yetmez, aktarma ya da tam yenileme gerekir. Apartmanda çatı ortak alandır ve kararı yönetim verir. Sonrası düzenli bir iş: çatıya çıkıp keşif yapan, kalemleri ayrı yazılmış teklif veren, fatura kesen ve işçilik garantisini yazılı veren bir çatı ustasıyla çalışmak.