Hirovo
Hirovo
← Tüm yazılar

Bayrampaşa Grafik Tasarım ve Matbaa: Kartvizit, Davetiye ve Dijital Baskı İşini Doğru Hazırlatmak

· 10 dk okuma
Baskı makinesinin silindirlerinden geçen basılı kâğıtlar

Kartvizitiniz bitti, düğün tarihi belli ya da fuar yaklaşıyor. Elinizde belki bir logo var, belki yalnız bir fikir. Bayrampaşa grafik tasarım ve baskı işi için arayışa başladığınızda tasarımcı da matbaa da yakın görünür. Asıl soru, zincirin hangi halkasından başlayacağınızdır.

Bu yazı kartvizit, davetiye, katalog, etiket, poşet ya da tabela yaptıracak küçük işletmeler ve etkinlik sahipleri için. Kimden başlanır, hangi baskı yöntemi sorulur, dosya nasıl hazırlanır, prova nasıl onaylanır, neler yazılı kalmalıdır: hepsini sırayla anlatıyoruz.

Bayrampaşa grafik tasarım işinde üç halka

Bayrampaşa, İstanbul’un Avrupa yakasında sanayi ile konutun iç içe olduğu bir ilçe. Matbaacılar Sitesi de burada. Bu yüzden baskı atölyeleri ve küçük reklam işletmeleri yakındır. Küçük üreticiler, atölyeler ve toptancılar kartvizit, katalog, etiket, poşet ve tabela gibi işler için tasarımcı ve baskıcıyla birlikte çalışır.

Yakınlık işi kolaylaştırır ama sonucu tek başına belirlemez. Her baskı işi üç halkadan geçer. Tasarımda ne söyleneceğine ve nasıl görüneceğine karar verilir. Baskıya hazırlıkta ekrandaki görsel, makinenin işleyeceği dosyaya dönüşür. Baskıda ise dosya kâğıda, kumaşa ya da poşete geçer.

Bir halkadaki eksik bir sonrakinde ortaya çıkar. Düşük çözünürlüklü logo ekranda düzgün görünür, baskıda bulanık çıkabilir. Yanlış yazılmış telefon numarası bütün kartlarda aynı kalır. Dosya atölyeye ulaştığında onu dijital baskı operatörü ya da matbaanın üretim şefi işler. Teknik soruları doğrudan onlara sorabilirsiniz.

Atölye ya da toptancıysanız katalog, etiket ve poşet aynı ürünün parçasıdır. Logo, renk ve ürün bilgisi birbirini tutmalıdır. Bunları baştan aynı dosya düzeniyle planlarsanız sonraki siparişler kolaylaşır. Etkinlik sahibiyseniz iş tektir ve tarih bellidir; davetiyede yeniden baskıya zaman kalmayabilir.

Önce tasarımcı mı, önce matbaa mı?

Ayrım basit: baskıya hazır dosyanız varsa matbaaya gidin, yoksa önce tasarımı çözün. Ekran görüntüsü ya da mesajlaşma uygulamasından gelen bir logo hazır dosya sayılmaz.

Matbaanın tasarımı ve bağımsız tasarımcı

Bazı matbaalar baskı siparişiyle birlikte “ücretsiz tasarım” sunabilir. Tek seferlik bir davetiye için bu yeterli olabilir. Ama önce şunu sorun: dosya kimde kalacak? Tasarım baskıya bağlıysa başka bir matbaaya geçtiğinizde dosyayı alamayabilirsiniz.

Bağımsız tasarımcıya tasarım için ayrı ödeme yaparsınız. Buna karşılık kaynak dosya teslimini yazılı kararlaştırdıysanız dosyayı istediğiniz baskıcıya götürebilirsiniz. Logo ya da uzun süre kullanacağınız katalog gibi işlerde bu fark önem kazanır.

Tasarımcıya kısa bir not verin: işin amacı, kime hitap ettiği, logo ve beğendiğiniz örnekler. Metni son hâliyle gönderin, çünkü metin değiştikçe revizyon hakkınız erir. İlk görüşmede şunları sorun:

  • Benzer bir iş örneğiniz var mı, bu örnek sizin işiniz mi?
  • Baskıya hazır dosyayı kim hazırlayacak, matbaayla kim konuşacak?
  • Faturalı çalışıyor musunuz?

Matbaacılar Sitesi’ne giderken

Bayrampaşa Matbaacılar Sitesi’ne gitmeden önce dükkânı değil, işi seçin. Yanınızda şunlar olsun:

  • Ne basılacağı ve yaklaşık adet.
  • Baskıya hazır dosya, yoksa metin ve taslak.
  • Beğendiğiniz bir örnek.
  • Teslim almanız gereken tarih.

Aynı kâğıt ya da malzemede basılmış numune isteyin. Doku ve renk ekrandan anlaşılmaz. Birden fazla yerden teklif alıyorsanız hepsine aynı bilgiyi verin; yoksa teklifleri karşılaştıramazsınız.

Dijital baskı mı, ofset mi? İşe göre yöntem

İlke şu: az adette dijital baskı, çok adette ofset öne çıkar. Ofset baskıdan önce kalıp hazırlığı ister ve bu maliyet adet arttıkça dağılır. Dijital baskıda kalıp hazırlığı yoktur, bu yüzden az adette ve kısa sürede avantajlı olabilir. Eşik ise işe, malzemeye ve atölyeye göre değişir. Bu yüzden emin değilseniz teklifi iki yöntem için de isteyin.

İş türüne göre konuşulabilecek baskı yöntemleri ve ilk sorular. Kesin kural değildir; son kararı işi yapacak atölyeyle verin.
İş türüKonuşulabilecek yöntemÖnce ne sorulur
KartvizitDijital ya da ofsetKâğıt ve kaplama numunesi var mı, tek yüz mü çift yüz mü?
DavetiyeDijital ya da ofset; özel işlemler atölyeye göre değişirZarf dahil mi, seçtiğim kâğıda baskı mümkün mü, prova ne zaman gelir?
KatalogAz adette dijital, çok adette ofsetSayfa sayısı ve cilt türü süreyi nasıl etkiler, basılı prova var mı?
EtiketDijital, ofset ya da atölyenin önerdiği başka yöntemHangi yüzeye yapışacak, suya ya da soğuğa dayanmalı mı, rulo mu tabaka mı?
PoşetSerigrafi ya da malzemeye uygun başka yöntemPoşet malzemesi ne, renk sayısı işi nasıl etkiler, en düşük sipariş miktarı nedir?
TişörtSerigrafi, DTF ya da kumaşa dijital baskıKumaş türü ne, yıkamaya dayanımı nasıl, az adet mümkün mü?
Branda ve tabelaGeniş format dijital; sert yüzeyde UV baskıİç mekân mı dış mekân mı, kesim ve montaj dahil mi?

Baskıya hazır dosya: matbaa sizden ne ister

Dosya şartlarını atölyeden yazılı alın ve tasarımcınıza iletin. Ayarlar atölyeye göre değişebilir. Konuşmanız gereken başlıklar şunlar:

  • Vektör logo. Vektör dosya büyütüldüğünde bozulmaz. Piksel tabanlı logo büyüdükçe bulanıklaşır.
  • Yüksek çözünürlük. İnternetten alınmış küçük bir görsel ekranda iyi görünse de baskıda kötü çıkabilir.
  • CMYK ve renk farkı. Ekran ışıkla, baskı mürekkeple çalışır. Bu yüzden ekrandaki renk kâğıtta aynı çıkmaz. Dosya CMYK modunda hazırlanır; kurumsal renginiz önemliyse basılı prova isteyin.
  • Taşma payı. Kesimde küçük kaymalar olabilir. Kenara kadar uzanan renk ya da görsel için taşma payı bırakılır, önemli yazılar kenardan içeride tutulur.
  • Font. Yazı tipi dosyaya gömülür ya da eğriye çevrilir, yoksa başka bilgisayarda yazı kayabilir. Fontun ticari kullanım iznini de sorun.
  • PDF. Atölyenin istediği PDF ayarını sorun. Düzenlenebilir kaynak dosya ayrı bir dosyadır; PDF onun yerine geçmez.

Prova ve onay: hata kimin üstünde kalır

Prova, işin son hâlini baskıdan önce görme şansınızdır. Ekran provası yazıyı ve yerleşimi gösterir. Rengi görmek için basılı prova gerekir. Onayı sözlü vermeyin. E-posta ya da mesajla yazılı verin, basılı provanın fotoğrafını da saklayın.

Provada doğru olup baskıda bozulan iş ile sizin onayladığınız provadaki yazım hatası aynı şey değildir. İlkinde elinizde gösterecek bir prova olur. İkincisinde yeniden baskının masrafı size kalabilir. Bu ayrımı sipariş verirken yazılı netleştirin.

İmla kontrolünü tek kişiye bırakmayın. Davetiyede tarih, gün, saat ve adresi; kartvizitte ad, unvan, telefon ve e-postayı başka birine de okutun. Telefon numarasını arayıp deneyin.

Bayrampaşa’da grafik tasarımcı arıyorsanız

Hirovo dizininde Bayrampaşa’da bu meslekte kayıtlı profil var ama henüz azdır, liste büyüyor. Hirovo kimlik, yetki ve yorum doğrulamaz. Örnek işleri ve faturayı siz sorun.

Bayrampaşa'daki grafik tasarımcıları görün →

Bayrampaşa grafik tasarım anlaşmasında yazılı olacaklar

Küçük bir iş için sözleşme abartılı gelebilir. Oysa net bir e-posta ya da mesaj yazışması bile sonradan işe yarar. Şunlar yazılı kalsın:

  • Kapsam: hangi işler, hangi ölçü ve biçimlerde teslim edilecek.
  • Revizyon sayısı: kaç düzeltme dahil, sonrası nasıl ücretlendirilecek.
  • Kaynak dosya: düzenlenebilir dosya size teslim edilecek mi.
  • Kullanım hakları: tasarımı hangi işlerde, ne kadar süre kullanabileceksiniz.
  • Teslim şartı: tarih, teslim yeri ve gecikirse ne yapılacağı.
  • Fatura ve yazılı sipariş: adet, malzeme, tutar ve teslim tarihi sipariş yazısında dursun; ödemenin faturasını alın.

Hazır şablon ve internetten görsel

Hazır şablon hızlıdır ama aynı görünüm başka işletmelerde de çıkabilir. İnternette bulunan bir fotoğraf, çizim ya da font, kullanım izni verildiği anlamına gelmez. Başkasının eserini izinsiz kullanmak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu açısından risk doğurur. Tasarımcıya görsellerin ve fontların kaynağını sorun, cevabı yazılı alın.

Marka tescili ayrı iş

Logo tasarlatmak, onu tescil ettirmek demek değildir. Marka tescili için Türk Patent ve Marka Kurumu’na sorun.

Davetiyeyi kendi düğününüz için yaptırıyorsanız tüketici sayılabilirsiniz. Anlaşmazlıkta 6502 sayılı Kanun ve Tüketici Hakem Heyeti gündeme gelebilir. Sizin durumunuza uyan yolu yerel makamdan öğrenin.

Matbaa ve tasarım fiyatını ne belirler

Bu yazıda rakam vermiyoruz, çünkü fiyat işin kendisine bağlıdır. Teklifleri karşılaştırmak için şu kalemlere bakın:

  • Tasarım: sıfırdan mı, mevcut logo üzerinden mi; revizyon ve kaynak dosya teslimi dahil mi.
  • Baskı yöntemi ve adet: dijital, ofset, serigrafi, UV ya da DTF.
  • Malzeme: kâğıt türü ve kalınlığı, poşet malzemesi, kumaş ya da branda.
  • Renk ve son işlem: renk sayısı, kaplama, yaldız, özel kesim, cilt.
  • Prova: basılı prova ayrı mı ücretlendiriliyor.
  • Süre ve teslim: acil iş, paketleme, kargo ya da montaj.

Aynı dosya, aynı adet ve aynı malzeme üzerinden yazılı teklif isteyin. Düşük görünen bir teklifte hangi kalemin dışarıda kaldığına bakın.

Düğün ve fuar tarihini kaçırmamak

Etkinlik tarihi değişmez, ama baskı süresi değişebilir. Takvimi sondan başa kurun: etkinlik günü, dağıtım günü, baskının teslim günü, prova onayı, tasarım onayı. Her aşamanın arasına tampon koyun. Revizyon, malzeme temini ya da atölyenin yoğunluğu süreyi uzatabilir.

Teslim tarihini atölyeye söylemek yetmez; yazılı alın. Tarih kaçarsa ne yapılacağını da baştan konuşun. Davetiye ya da fuar kataloğu tarihten sonra gelirse işinize yaramaz. Son güne kalmış bir işi kabul eden atölyeye provayı ne zaman göreceğinizi özellikle sorun.

Özetle

Bayrampaşa’da baskı işini sırayla kurun. Hazır dosyanız yoksa önce tasarımı çözün, dosyanın kimde kalacağını yazılı netleştirin. Matbaaya işi ve dosyayı hazır götürün, numune isteyin, emin değilseniz dijital baskı ve ofset için ayrı teklif alın. Provayı yazılı onaylayın, imlayı başkasına da okutun. Revizyon, kaynak dosya, kullanım hakları, teslim tarihi ve fatura yazılı kalsın. Tarihi olan işte tampon bırakın.

Sık sorulan sorular

Bayrampaşa’da kartvizit bastırırken önce tasarımcıya mı, matbaaya mı gitmeliyim?

Baskıya hazır dosyanız varsa doğrudan matbaaya gidebilirsiniz. Vektör logonuz, güncel metniniz ve atölyenin istediği ayarda bir PDF’iniz yoksa önce tasarımı çözün. Matbaanın sunduğu tasarım tek seferlik bir kartvizit için yeterli olabilir. Sipariş vermeden önce dosyanın kimde kalacağını sorun. İleride başka bir matbaayla çalışmak ya da aynı tasarımı katalogda kullanmak isterseniz düzenlenebilir dosyaya ihtiyaç duyarsınız. Bağımsız tasarımcıyla çalışıyorsanız kaynak dosya teslimini baştan yazılı kararlaştırın.

Davetiye için dijital baskı mı, ofset mi seçmeliyim?

Tek cevap yok. İlke olarak az adette dijital baskı, çok adette ofset öne çıkar; çünkü ofset baskıdan önce kalıp hazırlığı ister. Ama seçtiğiniz kâğıt, yaldız gibi özel işlemler ve teslim süresi kararı değiştirebilir. Adedi, kâğıdı ve tarihi söyleyip teklifi iki yöntem için de isteyin. Aynı kâğıda basılmış numune görün. Zamanınız sınırlıysa prova ve yeniden baskı ihtimalini de hesaba katın; tarihten sonra gelen davetiye işinize yaramaz.

Provayı onayladıktan sonra hata çıkarsa ne olur?

Önce hatanın türüne bakın. Yazım ya da tarih hatası onayladığınız provada da varsa yeniden baskının masrafı size kalabilir. Provada doğru olan bir iş baskıda bozulduysa atölyeyle provayı gösterip konuşursunuz. Bu yüzden onayı yazılı verin, provanın fotoğrafını ve sipariş yazışmasını saklayın. Kişisel bir ihtiyaç için tüketici olarak sipariş verdiyseniz ve anlaşamıyorsanız 6502 sayılı Kanun ve Tüketici Hakem Heyeti yolunu yerel makamdan sorabilirsiniz. Sorumluluk ayrımını sipariş verirken yazılı netleştirmek en güvenli yoldur.

Tasarımın kaynak dosyası bana ait mi olur?

Bunu varsaymayın, yazılı konuşun. Bitmiş bir PDF almak ile düzenlenebilir kaynak dosyayı almak aynı şey değildir. Tasarımcıyla ya da matbaayla anlaşırken kaynak dosya teslim edilecek mi, tasarımı hangi işlerde kullanabileceksiniz, ek ücret var mı sorularını sorun. Cevabı e-posta ya da mesajla saklayın. Telif tarafında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gündeme gelir; anlaşmazlık büyürse hukuki destek alın. Logo için marka tescili ise ayrı bir iştir; bunu Türk Patent ve Marka Kurumu’na sorun.

Matbaacılar Sitesi’ne giderken yanıma ne almalıyım?

İşi tarif edecek bilgileri götürün: ne basılacağı, yaklaşık adet, teslim tarihi ve varsa baskıya hazır dosya. Dosyanız yoksa son hâline gelmiş metni, logonuzu ve beğendiğiniz bir örneği yanınıza alın. Aynı kâğıt ya da malzemede basılmış numune isteyin, çünkü renk ve doku ekrandan anlaşılmaz. Birkaç yerden teklif alacaksanız hepsine aynı bilgiyi verin. Böylece teklifleri gerçekten karşılaştırabilirsiniz. Dosya şartlarını da yazılı isteyin ve varsa tasarımcınıza iletin.

Tişört ya da poşet baskısında hangi yöntemi sormalıyım?

Önce malzemeyi ve adedi söyleyin, yöntemi atölyeyle birlikte seçin. Tişörtte serigrafi, DTF ya da kumaşa dijital baskı konuşulabilir; kumaş türü ve yıkama dayanımı kararı etkiler. Poşette serigrafi ya da malzemeye uygun başka bir yöntem önerilebilir. Renk sayısı ve en düşük sipariş miktarı atölyeye göre değişebilir. Örnek ürün isteyin, tişörtse yıkanmış bir örneği sorun. Yöntem ve adet teklifte yazılı dursun; fiyat ve teslim süresini karşılaştırırken aynı ürün üzerinden bakın.


Bu işi yaptıracaksan ücretsiz ilan ver, çevrendeki usta ve firmalar görsün. Dilersen önce yayındaki ilanlara göz at.