Özel derse yeni başlıyorum, ücretimi nasıl belirlerim?

Piyasanın altına inerek başlamak en sık yapılan ve en zor geri alınan hata. Düşük ücretle gelen öğrenci, ücreti artırdığında ilk ayrılan öğrenci oluyor ve bu arada takvimin dolduğu için yerine daha iyi bir öğrenci de alamıyorsun. Doğru yol, ücreti bölgendeki ortalamaya yakın tutup deneyimsizliği başka bir yerde telafi etmek: ilk dersi kapsamlı bir seviye tespitine ayırmak, veliye düzenli geri bildirim vermek, ödev takibini gerçekten yapmak. Bunlar deneyimli öğretmenlerin çoğunun yapmadığı şeyler ve fark yaratıyor.

Öğrenci en çok hangi dönemde aranıyor?

Talep eylülde açılıyor, kasım-aralıkta ilk karne öncesi yükseliyor ve şubat-nisan aralığında sınav hazırlığıyla tavan yapıyor. Haziran-ağustos en sakin dönem; o aylarda yaz kursları, seviye koruma dersleri ve bir üst sınıfa hazırlık dersleri talep görüyor. Takvimini eylülde kurmak, dönem boyunca doluluğu belirliyor: mart ayında öğrenci aramaya başlayan öğretmen, sezonun en yoğun dönemine boş girmiş oluyor.

Online ders vermeli miyim?

Bölge kısıtını kaldırdığı için evet. Yüz yüze çalışan bir öğretmenin öğrenci havuzu, ulaşabildiği birkaç ilçeyle sınırlı; online çalışan bir öğretmen ülke geneline açılıyor. Özellikle dar bir branşta uzmansan — belirli bir sınav, belirli bir dil, belirli bir enstrüman — o talebin tamamının kendi ilçende olma ihtimali düşük. Pratik bir düzen, yakın çevrede yüz yüze çalışıp uzak öğrencileri online almak.

İptal edilen dersi ücretlendirmeli miyim?

Kuralı olmayan öğretmenin takvimi başkalarının planına göre şekilleniyor. Yerleşik ve makul olan düzen şu: belirli bir süre öncesinden haber verilen iptal ücretsiz, o sürenin içinde haber verilen ya da hiç haber verilmeyen ders ücretlendirilir. Bunu ilk derste, kırıcı olmayan bir cümleyle söylemek yeterli. Kuralı sonradan koymak, ilk iptalden sonra koymaktan çok daha zor.

Veliyle mi öğrenciyle mi muhatap olmalıyım?

Ücret, takvim ve devam konularında veliyle; dersin içeriğinde öğrenciyle. Bu ayrımı baştan kurmayan öğretmenler iki sorunla karşılaşıyor: ya ödeme konusu her ay öğrenciye hatırlatılıyor ya da veli dersin içine karışıyor. Reşit olmayan öğrencide ders dışı yazışmayı veli üzerinden yürütmek ayrıca standart bir sınır — kendini korumak için de gerekli.

Kayıt dışı çalışmanın riski ne?

Özel ders sahası büyük ölçüde serbest çalışma üzerine kurulu, ama bu vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Düzenli ve süreklilik arz eden bir gelirin varsa mükellefiyet konusunu bir mali müşavire sormak yerinde olur; kurs ya da etüt merkezi gibi bir kuruma bağlı çalışıyorsan durum zaten farklı. Kurumsal müşteriye (kurs, şirket eğitimi) ders vermeye başladığında belge düzeni şart olduğu için, bu konuyu o kapı açılmadan önce çözmüş olmak avantaj.

Özel Ders Vererek İş Bulmak: Öğrenci Bulma, Ücretlendirme ve Dönem Takvimi

Özel ders veren öğretmenlerin çoğu ilk öğrencisini tanıdık üzerinden buluyor ve bir süre bu yeterli oluyor. Sonra bir yerde tıkanıyor: takvim yarı dolu, gelen talepler hep aynı sınıf düzeyinden, uzak ilçelerden gelen öğrenciler yol yüzünden verimsiz ve dönem ortasında bırakan öğrencinin yeri boş kalıyor. Bunların hiçbiri öğretmenlik kalitesiyle ilgili değil; işin kurulma biçimiyle ilgili.

Bu yazı, özel ders vererek geçimini sağlayan ya da sağlamak isteyen öğretmenler, eğitmenler ve antrenörler için yazıldı.

Şemsiye başlık değil, net bir tanım

Kendini "özel ders öğretmeni" diye tanıtmak, hiçbir şey söylememekle neredeyse aynı. Veli aradığı şeyi ararken çok daha dar bir cümle kuruyor: "8. sınıf matematik, LGS'ye hazırlanıyor". Profilin ve ilanın bu cümleye cevap vermeli.

Branş ve sınıf düzeyi. Hangi sınıflarla çalıştığını tek tek yaz. "İlkokul-lise arası tüm dersler" ifadesi güven vermiyor; hiçbir öğretmen o kadar geniş bir alanda iyi değil ve veliler bunu biliyor.
Hedef tipi. Okul takviyesi, sınav hazırlığı ve sıfırdan öğretme farklı işler. Hangisinde güçlüysen onu öne çıkar.
Çalışma biçimi. Eve gidiyor musun, kendi yerinde mi çalışıyorsun, online veriyor musun. Bu üçünü belirtmeyen profil, uygun olmayan taleplerle vakit kaybettiriyor.
Bölge. Gerçekten gidebileceğin ilçeleri yaz. Gidemeyeceğin bir ilçeden gelen talebi reddetmek, hiç talep gelmemesinden daha kötü.

Daralttıkça daha çok iş geliyor, daha az değil. "Tüm dersler" yazan profil, aramaların hiçbirinde ilk sırada çıkmıyor; "LGS matematik" yazan profil, o aramayı yapan velinin tam olarak aradığı şey oluyor.

Ücretlendirme ve paket kurmak

Ücreti belirlerken ders saatini değil, o dersin sana mal olduğu toplam süreyi hesapla. Eve giden bir öğretmen için 60 dakikalık ders, yol dahil çoğu zaman iki saati buluyor; hazırlık ve ödev kontrolü de üstüne biniyor. Saat ücretini yol süresini yok sayarak belirlemek, uzak öğrencilerde fiilen yarı ücrete çalışmak demek.

Ders süresini net söyle. 60 dakika mı 40 dakika mı — belirsiz bırakılan her ücret, ilk ayın sonunda tartışmaya dönüşüyor.
Uzak bölge için ayrı fiyat kur. "Gitmem" demek yerine ulaşım farkı koymak, hem talebi elemiyor hem seni korumuş oluyor.
Online dersi daha uygun fiyatla ver. Yol maliyeti olmadığı için bu hem dürüst hem rekabetçi; ayrıca boş kalan saatleri doldurmanın en kolay yolu.
Dört haftalık paket kur. Ders başı ödeme, her hafta yeniden pazarlık hissi veriyor ve devamsızlığı kolaylaştırıyor. Aylık paket iki tarafın da planını sabitliyor.
Grup dersini ayrı fiyatla. İki-üç kişilik grup, kişi başı ücreti düşürüp saat kazancını artırıyor — ama yalnız seviyeleri yakın öğrencilerde işe yarıyor, farklı seviyeleri aynı derse koymak ikisini de kaybettiriyor.

Deneme dersi ve ilk izlenim

İlk ders, öğretmenin bilgisinden çok düzeninin görüldüğü yer. Konuya girmeden önce yapılan kısa bir seviye tespiti, veliye "bu kişi ne yaptığını biliyor" izlenimini veren tek şey. Dersin sonunda öğrencinin nerede olduğuna ve nereden başlanacağına dair somut birkaç cümle söyle — bu, dönem boyunca sürecek bir çalışmanın en ucuz reklamı.

Deneme dersini ücretsiz vermek uzun vadede işe yaramıyor: ücretsiz derse gelen talebin büyük kısmı hiç devam etmiyor ve takvimin karşılıksız doluyor. Normal ücretinden, ama devam zorunluluğu olmadan vermek hem daha adil hem daha iyi sonuç veriyor.

Profilini kur, bölgendeki talep karşına çıksın

Hirovo'ya kaydol ve verdiğin dersleri profiline ekle — branşını ve bölgeni yazdığında, hizmet arayan veliler seni doğrudan bulur.

Ücretsiz kaydol →

Dönem takvimi: işin ne zaman geldiği

Özel ders mevsimlik bir iş ve takvimi bilmeden planlamak, yılın yarısını boş geçirmek anlamına geliyor.

Eylül-ekim. Sezonun açıldığı ve öğrencinin bağlandığı dönem. Bu iki ayda dolan takvim, dönem boyunca dolu kalıyor. Profilini ve ilanlarını ağustos sonunda hazır et.
Kasım-aralık. İlk karne sonrası ikinci dalga. Genelde acil ve kısa vadeli talep gelir; okul takviyesi ağırlıklı.
Şubat-nisan. Sınav hazırlığının zirvesi. Ücretlerin en yüksek, takvimlerin en dolu olduğu dönem — ama yeni öğrenci almak için geç, çünkü kalan süre kısa.
Haziran-ağustos. En sakin dönem. Yaz kursu, bir üst sınıfa hazırlık ve seviye koruma dersleri burada karşılık buluyor; hobi dersleri (müzik, dans, yüzme) ise yazın yükseliyor.

Pratik sonuç: sakin dönemde öğrenci beklemek yerine hizmet yelpazeni genişletmek daha iyi çalışıyor. Yaz aylarında hobi ve spor derslerine yönelen eğitmenler, yılı dengeli kapatıyor.

İptal, devam ve tahsilat

Bu üç konu, öğretmen-veli ilişkisinin bozulduğu neredeyse tek yer. Üçü de ilk derste konuşulduğunda hiç sorun çıkarmıyor, sonradan konuşulduğunda mutlaka sürtüşme çıkarıyor.

İptal kuralı. Kaç saat önceden haber verilen iptalin ücretsiz olduğunu söyle. Kural koymayan öğretmenin takvimi, başkalarının programına göre şekilleniyor.
Telafi. Telafi dersinin hangi gün yapılacağını baştan belirle. "Bir ara yaparız" diyen düzen, dönem sonunda birikmiş dört telafi dersine dönüşüyor.
Tahsilat. Ödemenin ne zaman ve nasıl yapılacağını ilk derste netleştir. Paketin başında ya da sonunda — hangisi olursa olsun, belirsiz bırakma.
Geri bildirim. Ayda bir kısa değerlendirme mesajı, dersi bırakma ihtimalini belirgin biçimde düşürüyor. Veli çoğu zaman ilerlemeyi göremediği için bırakıyor, ilerleme olmadığı için değil.

Yalnız ders değil: verdiğin diğer hizmetleri de ekle

Eğitim ve spor hizmetleri aynı kategoride ve aynı mantıkla çalışıyor. Birden fazla alanda çalışabiliyorsan hepsini profiline eklemek, özellikle sakin dönemlerde takvimi dolduran şey oluyor:

Buradaki ölçü şu: profiline eklediğin her hizmet, o işi uçtan uca yapabildiğinin beyanı. Yapamayacağın bir alanı eklemek kısa vadede talep getirir, uzun vadede kötü bir izlenim bırakır.

Öğrenciyi nerede bulursun

İki kanalı birlikte kullanmak, tek kanala göre belirgin fark yaratıyor:

Hizmet profili. Veli ders arayanları listeleyip doğrudan sana ulaşır. Burada belirleyici olan profilin ne kadar net olduğu — branş, sınıf düzeyi, bölge ve çalışma biçimi.
İş ilanları. Kurslar, etüt merkezleri ve özel okullar kadrolu ya da yarı zamanlı öğretmen ilanı veriyor. Bu ilanlar özel ders takvimini dengeleyen düzenli bir gelir sağlayabiliyor.

Bölgendeki eğitim ilanlarına bak

Kurs, etüt merkezi ve okul ilanları il ve ilçeye göre listeleniyor; özel ders takvimini düzenli bir işle dengelemek istiyorsan buradan başla.

İş ilanlarını görüntüle →

Özetle

Özel derste kazanç, ders saatinin ücretinden çok takvimin doluluğuna bağlı. Takvimi dolduran şey de reklam değil, netlik: hangi branşta hangi sınıf düzeyinde çalıştığını, nereye gidebildiğini ve kuralların ne olduğunu açıkça söylemek. Sezonu eylülde kurmak, iptal kuralını ilk derste koymak ve sakin dönem için ikinci bir hizmet alanı tutmak, yılın tamamını değiştiriyor.

Bölgendeki ilanlara şu illerden bakabilirsin: İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Antalya.

Ders aldıracak taraftaysan, özel ders öğretmeni ararken bilinmesi gerekenleri anlattığımız rehbere göz atabilirsin.