Buzdolabı soğutmayı bıraktı ya da çamaşır makinesi suyunu boşaltmıyor. İlk aklınıza gelen, en yakın beyaz eşya servisini aramak oluyor. Ama telefonu açmadan önce cihaza kısaca bakmak ve karşınızdaki servisin kim olduğunu bilmek hem para hem zaman kazandırabilir.
Bu yazıda servis çağırmadan önce yapılacak kontrolleri, belirtilere göre olası sebepleri, yetkili servisle özel servisin farkını, ücreti belirleyen kalemleri, akşam ve hafta sonu durumunu, tamir mi yenisi mi sorusunu ve teslimde isteyeceğiniz belgeleri anlatıyoruz. Bilgiler Türkiye geneli içindir. Kesin teşhis vermiyoruz; onu cihazı inceleyen teknisyen yapar.
Beyaz eşya servisi çağırmadan önce bakılacaklar
Her durma arıza değildir. Aşağıdaki kontroller gereksiz bir yol ve tespit bedelini önleyebilir. Servise daha net bilgi vermenizi de sağlar. Bunların hiçbiri cihazı sökmeyi gerektirmez. Bir şeye dokunmadan önce fişi çekin.
- Priz. Prize çalışan başka bir cihaz takıp deneyin. Uzatma kablosu kullanıyorsanız fişi doğrudan duvar prizine takın.
- Sigorta. Panoda şalter inmiş mi bakın, bir kez kaldırın. Yine atıyorsa zorlamayın; sorun cihazda da tesisatta da olabilir. Priz ya da pano şüpheliyse elektrikçi çağırma rehberine bakın.
- Su vanası. Çamaşır ve bulaşık makinesinde vana açık mı, hortum ezilmiş ya da bükülmüş mü kontrol edin. Evde su kesintisi olup olmadığına da bakın.
- Filtre. Çamaşır makinesinin pompa filtresi ya da bulaşık makinesinin alt filtresi tıkanmış olabilir. Yerini kılavuzdan bulun. Altına bez ve kap koyun, çıkan su sıcak olabilir.
- Kapı. Kapı tam kapanmıyorsa makine çalışmayabilir, buzdolabı soğuk kaçırabilir. Contaya ya da arada sıkışan bir şeye bakın.
- Kılavuz ve hata kodu. Ekranda kod varsa not edin ve kılavuzda anlamına bakın. Kılavuz elinizde değilse markanın kendi sitesinde model adıyla arayın.
- Model etiketi. Model ve seri numarasının fotoğrafını çekin. Servisi ararken marka, model, belirti ve hata kodunu birlikte söyleyin; teknisyenin hazırlığı kolaylaşır.
Sorun makinenin dışındaki musluk, vana ya da gider hattındaysa beyaz eşya servisi değil tesisatçı gerekebilir; su tesisatçısı çağırmadan önce yazısına göz atın. Sızıntı binanın ortak borusundan geliyorsa durumu apartman yönetimine de bildirin.
Belirtiye göre olası sebep: kime gidilir
Aşağıdaki tablo teşhis değildir. Aynı belirtinin farklı sebepleri olabilir. Tabloyu, servise ne anlatacağınızı ve neyi önce kendinizin kontrol edebileceğinizi görmek için kullanın.
| Belirti | Olası sebep | Kim bakar |
|---|---|---|
| Buzdolabı soğutmuyor | Kapı contası, kirli arka yüzey, fan, elektronik kart, kompresör ya da gaz devresi | Priz ve kapıya siz bakın; diğerleri teknisyenin işi |
| Çamaşır makinesi su boşaltmıyor | Tıkalı filtre, ezilmiş hortum, pompa ya da gider hattı | Filtre ve hortuma siz bakın; pompa teknisyenin, gider hattı tesisatçının işi |
| Çamaşır makinesi sarsıyor | Dengesiz ayak, tek tarafa toplanan çamaşır, sökülmemiş taşıma cıvatası, amortisör ya da rulman | Ayak ve yükü siz düzeltin; amortisör ve rulman teknisyenin işi |
| Bulaşık makinesi yıkamıyor | Tıkalı filtre ya da pervane kolu, su girişi, pompa ya da ısıtıcı | Filtre ve kolları siz temizleyin; diğerleri teknisyenin işi |
| Fırın ısıtmıyor | Sigorta, rezistans, termostat, elektronik kart; gazlı modelde gaz beslemesi | Sigortaya siz bakın; diğerleri teknisyenin işi. Gaz kokusunda aşağıdaki uyarıya uyun |
Gaz işini evde kendiniz yapmayın. Buzdolabının soğutucu gaz devresini açmaya ya da gaz eklemeye çalışmayın. Gazlı ocak ya da fırında koku alırsanız vanayı kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine dokunmayın, dışarı çıkın ve gaz acil hattını arayın. Tüplü cihazda tüp vanasını kapatın. Yanık kokusu, kıvılcım ya da cihazdan su kaçağı görürseniz önce fişi çekin.
Yetkili servis ile özel servis nasıl ayırt edilir
Yetkili servis, markanın kendi servis ağına bağlı işletmedir. Özel servis bağımsız çalışır ve farklı markalara bakabilir. Birinin her zaman daha iyi olduğunu söyleyemeyiz. Karar, cihazınızın durumuna göre verilir.
Garanti içindeyse önce yetkili servis
Önce garanti belgenize bakın. Cihaz garanti kapsamındaysa ilk aramanız yetkili servise olsun. Başka birinin cihazı açması garanti konusunda sorun çıkarabilir; koşullar belgenizde yazar. Süreyi de oradan öğrenin. Ayıplı mal ve garanti haklarınız 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a dayanır. Garanti bittiyse hem yetkili hem özel servisten teklif alıp karşılaştırabilirsiniz.
“Yetkili” yazması kanıt değildir
İlanda, broşürde ya da araç üzerinde “yetkili servis” yazması kanıt sayılmaz. Haritada en yakın çıkan işletme de yetkili olmak zorunda değildir. Doğrulamanın yolu, markanın kendi sitesindeki yetkili servis listesine bakmak ya da markanın müşteri hattını aramaktır. İşletmenin adı ve adresi o listeyle eşleşmelidir. Evinize gelen kişiden kimlik ve işletmenin kaşesini görmek istemek kabalık değildir.
Dikkat edilecek işaretler
Şu işaretleri görürseniz durun ve başka bir teklif alın:
- Telefonda kesin fiyat. Cihazı görmeden net tutar verip evde fiyatı değiştirmek. Tespit ve yol bedelini sormak ise normaldir.
- Sökmeden parça değişimi. Cihazı açmadan, ölçmeden “kart gitmiş” ya da “motor yanmış” demek.
- Atölye bahanesi. Makineyi “atölyeye götürelim” deyip orada fiyatı büyütmek. Atölye gerçekten gerekebilir; ama önce yazılı teslim fişi ve vazgeçerseniz ödeyeceğiniz bedeli isteyin.
- Fişsiz ödeme. “Faturasız daha ucuz olur” teklifi. Belge yoksa garanti de şikâyet de zorlaşır.
- Aceleye getirme. “Hemen karar verin, cihaz yanacak” diye baskı kurmak.
Hirovo'da bu meslekte kayıtlı profiller var; sayıları henüz az, liste büyüyor. Profili okuyup arızayı anlatarak doğrudan yazabilirsiniz. Hirovo kimlik, belge ve yorumları doğrulamaz; kontrolü siz yaparsınız.
Beyaz eşya teknisyenlerini görün →Beyaz eşya servisi ücreti neye göre değişir
Cihazı görmeden doğru rakam söylenemez, bu yüzden burada tutar yazmıyoruz. Aynı belirtinin arkasında küçük bir tıkanıklık da pahalı bir parça da olabilir. Ücreti şu kalemler belirler:
| Kalem | Ne demek | Ne sorulur |
|---|---|---|
| Arıza tespit bedeli | Cihazı inceleme ücreti | Ne kadar? Onarım yapılırsa düşülür mü? |
| Yol | Adresinize gelme bedeli | Tespite dahil mi, ayrı mı? Mesafe etkiliyor mu? |
| Parça | Değişen malzeme | Orijinal mi, muadil mi? Stokta mı? Garantisi var mı? |
| İşçilik | Sökme, takma ve test; ankastre cihazda sökme işi uzayabilir | Parçadan ayrı mı yazılıyor? |
| Akşam ve hafta sonu | Mesai dışı ek bedel | Var mı, varsa önceden yazılı söylenir mi? |
Telefonda kesin tutar beklemeyin, ama tespit ve yol bedelini mutlaka sorun. Cihaz incelendikten sonra, işe başlamadan yazılı teklif isteyin. Teklifte parça, işçilik ve toplam ayrı görünsün. Onarım yapılırsa tespit bedelinin düşülüp düşülmediği de yazsın. Mesajla alınan yazılı bilgi de kayıt olur.
Değişen parçayı isteyin ve yeni parçayı takılmadan görün. Birden fazla servisten bilgi alıyorsanız yalnız toplam rakama bakmayın; hangi parçanın, hangi garantiyle yazıldığını yan yana koyun. Yol bedeli mesafeye bağlı olabilir, bu yüzden yakın bir servis avantajlı görünebilir. Ama yakınlık tek ölçü olmasın. Markanızda deneyimi olup olmadığını ve parçayı nereden temin ettiğini de sorun.
Hafta sonu ve akşam: beyaz eşya servisi kaça kadar çalışır?
Sabit bir cevap yok. Çalışma saatleri işletmeye göre değişir; hafta sonu çalışan da çalışmayan da vardır. Yetkili serviste saatleri markanın listesinden ya da müşteri hattından öğrenin, özel serviste doğrudan sorun. Bir işletmenin “şu anda açık” görünmesi, o gün adresinize geleceği anlamına gelmez. Bu yüzden şunu sorun: Bugün gelebilir misiniz, akşam ya da hafta sonu için ek bedel var mı? Ek bedel varsa önceden söylensin.
Neyin beklemeyeceğine siz karar verirsiniz, ama ölçü şudur:
- Beklemesin. Yanık kokusu, kıvılcım, üst üste atan sigorta ve su kaçağı. Önce fişi çekin, gerekiyorsa su vanasını ve sigortayı kapatın. Tehlike kalktıktan sonra ek bedeli ödemeye değer mi, yeniden düşünün.
- Duruma bağlı. İçi dolu buzdolabı soğutmuyorsa kapağı açmayın, bozulacak yiyecekleri başka bir soğuk yere alın. Gıdayı kurtarabiliyorsanız acele etmeniz gerekmeyebilir.
- Bekleyebilir. Sarsılan çamaşır makinesi ya da iyi yıkamayan bulaşık makinesi için cihazı kullanmayı bırakıp normal saatlere kalabilirsiniz.
Tamir mi, yenisi mi?
Hazır bir formül yok ve size yıl ya da oran söylemeyeceğiz. Buzdolabı tamiri de çamaşır makinesi tamiri de aynı soruları getirir:
- Cihazın yaşı. Yaşlı bir cihazda başka parçaların da yıpranmış olabileceğini teknisyene sorun.
- Parça. Parça bulunuyor mu, ne zaman gelir? Eski modellerde parça zor olabilir.
- Arızanın geçmişi. Aynı arıza daha önce de onarıldıysa bunu söyleyin.
- Teklif. Yazılı onarım teklifini, aynı özellikteki yeni bir cihazın fiyatı ve kurulumuyla yan yana koyun.
- Onarım garantisi. Onarımın kapsamı yazılıysa karar kolaylaşır.
Kararı cihazı satan ya da onaran kişiye bırakmayın; rakamları siz karşılaştırın. Onarımdan vazgeçerseniz tespit bedelini ödemeniz gerekebilir; bunu baştan öğrenin.
Teslim: test, fatura, onarım garantisi ve şikâyet yolu
Teknisyen gitmeden şu adımları tamamlayın:
- Test. Cihazı yanınızda çalıştırın. Makinede kısa bir program deneyin. Buzdolabının soğuması zaman alabilir; ne zaman kontrol etmeniz gerektiğini ve sorun sürerse kimi arayacağınızı sorun.
- Fatura. Fatura ya da fiş isteyin. Üzerinde işletme adı, yapılan iş, değişen parça ve tutar görünsün.
- Onarım garantisi. Yapılan işin ve takılan parçanın garantisi varsa kapsamı ve süresi yazılı olsun. Sözlü söz sonradan kanıtlanamaz.
- Eski parça. Değişen parçayı görün, almak istiyorsanız isteyin.
- Şikâyet. Sorun sürerse önce servise yazılı bildirin; yetkili servisse markanın müşteri hattına da iletin. Çözülmezse fatura, teklif ve mesajlarla Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurabilirsiniz. Belgeleri saklayın.
Özetle
Beyaz eşya servisi çağırmadan önce priz, sigorta, su vanası, filtre, kapı ve hata kodunu kontrol edin. Garanti kapsamındaysa önce yetkili servise gidin ve yetkiyi markanın kendi listesinden doğrulayın. Telefonda kesin fiyat, sökmeden parça kararı ve fişsiz ödeme teklifine karşı dikkatli olun. Tespit, yol, parça, işçilik ve ek bedeli önceden yazılı isteyin. Gaz işini kendiniz yapmayın. Teknisyen gitmeden cihazı test edin, faturayı ve onarım garantisini saklayın. Çözülmeyen sorun için Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurabilirsiniz.