Bilgisayarınız açılmıyor, ekranı kırıldı ya da üzerine çay döküldü. Aklınıza gelen sorular belli: bilgisayar tamiri kaç TL tutar, cihazı nereye götürmeli, içindeki dosyalara ne olacak?
Bu yazıda önce evde yapabileceğiniz kontrollere bakıyoruz. Sonra belirtileri, verilerinizi korumayı, servis seçimini ve fiyatı belirleyen kalemleri anlatıyoruz. En sonda teslim anında neye bakacağınız var. Yazıda rakam bulamayacaksınız, çünkü modeli ve arızayı görmeden verilen rakam kesin sayılmaz. Onun yerine bir teklifi nasıl okuyacağınızı göreceksiniz.
Bilgisayar tamiri öncesi evde yapabilecekleriniz
Her arıza servis gerektirmeyebilir. Şu kontroller için kasayı açmanız gerekmez:
- Şarj ve priz. Başka bir prizi deneyin. Şarj aletinin kablosunu ve uçlarını kontrol edin. Masaüstü bilgisayarda güç kablosunun yerine oturduğuna bakın.
- Ekran bağlantısı. Masaüstünde görüntü kablosunu ve monitörün giriş seçimini kontrol edin. Dizüstünde parlaklığı artırın. Elinizde harici ekran varsa bağlayın. Görüntü orada geliyorsa sorun ekranda ya da ekran bağlantısında olabilir.
- Zorla kapatma. Cihaz donduysa güç düğmesine uzun basıp kapatın, sonra yeniden açın. Kaydedilmemiş işleriniz kaybolabilir.
- Takılı aygıtlar. Bellek, harici disk, yazıcı gibi aygıtları çıkarıp yeniden deneyin.
- Güncelleme sonrası. Sorun bir güncellemeden sonra başladıysa bunu not edin. Güncelleme ekranı açıksa cihazı hemen kapatmayın, bir süre bekleyin. İşletim sisteminin geri yükleme seçeneğini kullanacaksanız neyin silineceğini okumadan onaylamayın.
- Kayıt. Hata mesajının fotoğrafını çekin. Servise bunu ve sorunun ne zaman başladığını söyleyin.
Donanımı açmanın sınırı
Sınır burada başlar. Garantideki cihazın kasasını açmayın. Pil ya da kasa şişmişse, yanık kokusu ya da duman varsa cihazı kullanmayın ve şarja takmayın. Diskten anormal ses geliyorsa cihazı açıp kapatmayı sürdürmeyin. Bu durumlarda yapılan deneme, küçük bir arızayı büyütebilir.
Belirtiye göre olası sebep ve ilk adım
Aşağıdaki tablo teşhis değildir. Servise doğru bilgiyle gitmenize yarar.
| Belirti | Olası sebep | Önce ne yapılır |
|---|---|---|
| Açılmıyor | Güç, şarj aleti, pil ya da anakart | Başka prizi ve uygun bir şarj aletini deneyin, takılı aygıtları çıkarın. Yine açılmıyorsa modeli ve belirtiyi servise yazın. |
| Mavi ekran | Sürücü, güncelleme, bellek ya da disk | Hata metnini fotoğraflayın. Cihaz açılabiliyorsa önce yedek alın. |
| Isınma, yüksek fan sesi | Toz, tıkalı hava kanalı, fan ya da yoğun çalışan program | Hava deliklerini açık bırakın, sert zeminde kullanın. Kendiliğinden kapanıyorsa servise gösterin. |
| Yavaşlama | Dolu disk, arka plandaki programlar, zararlı yazılım ya da yıpranmış disk | Boş alana ve açılışta çalışan programlara bakın. Yedek alın. |
| Kırık ya da çizgili ekran | Panel ya da görüntü kablosu | Kırık yüzeye bastırmayın. Harici ekranda deneyin, modeli ve fotoğrafı gönderin. |
| Klavye çalışmıyor | Ayar, sıvı teması ya da klavye parçası | Harici klavye deneyin. O çalışıyorsa sorun cihazın klavyesinde olabilir. |
| Sıvı döküldü | Kısa devre ya da paslanma | Hemen kapatın, şarj etmeyin, servise götürün. |
Sıvı döküldüyse cihazı hemen kapatın ve fişini çekin. Şarj etmeyin, “çalışıyor mu” diye açmayın. Isıtarak kurutmaya çalışmayın. Ne döküldüğünü ve ne zaman döküldüğünü servise söyleyin. Kısa süre çalışır görünmesi hasarın olmadığını göstermez.
Servise ne yazmalısınız?
Model adını, belirtiyi, sorunun ne zaman başladığını ve son yaptığınız işlemi yazın. Düşürme, sıvı ya da güncelleme gibi bir olay varsa saklamayın; teşhisi hızlandırır. Hata mesajının ve kasadaki model etiketinin fotoğrafını ekleyin. Bu bilgilerle gelen cevap daha anlamlı olur, ama yine de kesin fiyat sayılmaz.
Cihazı bırakmadan önce verilerinizi koruyun
Onarım sırasında disk değişebilir ya da sistem yeniden kurulabilir. Bu yüzden dosyalarınızı servise gitmeden önce düşünün.
Önce yedek alın
Cihaz açılıyorsa bırakmadan önce yedek alın. Belgeleri, fotoğrafları, iş dosyalarını ve tarayıcıda kayıtlı bilgileri unutmayın. Harici bir diske ya da güvendiğiniz bir bulut hizmetine kopyalayın. Sonra yedeği açıp dosyaların gerçekten okunduğunu kontrol edin.
Yedek yoksa servise bunu baştan söyleyin ve önemli klasörleri gösterin. Sistemin yeniden kurulup kurulmayacağını, diskin silinip silinmeyeceğini sorun. Cevabı teklife yazdırın.
Parola ve misafir hesabı
Mümkünse ana hesabınızın parolasını paylaşmayın. Servis test için oturum istiyorsa geçici bir misafir hesabı açın ve onarımdan sonra silin. Tarayıcıdaki banka ve e-posta oturumlarını da kapatın. Parola vermek zorunda kaldıysanız teslim aldıktan sonra değiştirin.
İşletme bilgisayarı
Cihazda müşteri, personel ya da muhasebe kayıtları varsa konu yalnız sizi ilgilendirmez. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bu kayıtları kapsayabilir. Ne yapmanız gerektiğini işletmenizin yönetimine ya da hukuk danışmanına sorun. Servisle de verilere kimin, neden erişeceğini önceden konuşun.
Veri kurtarma ayrı bir iştir
Bilgisayarı çalışır hâle getirmek, dosyaların kurtulacağı anlamına gelmez. Veri kurtarma ayrı teklif ve ayrı işlem demektir. Sonucu da garanti edilemez. Veri sizin için önemliyse bunu ilk cümlede söyleyin. Onayınız olmadan diskin silinmemesini teklife yazdırın.
Yetkili servis mi, bağımsız servis mi?
Laptop tamiri nerede yapılır sorusunun ilk cevabı garanti belgesindedir. Cihazınız hâlâ garantideyse önce belgeyi okuyun. Kasayı açmak ya da başka bir yerde işlem yaptırmak garantiyi etkileyebilir. Karar vermeden yetkili servise sorun.
| Konu | Yetkili servis | Bağımsız servis |
|---|---|---|
| Garanti | Garanti kapsamındaki arızada ilk başvuru yeri | İşlemin garantiye etkisini önceden sorun |
| Parça | Parçanın türünü teklifte görün | Orijinal, muadil ya da ikinci el olabilir; teklifte yazsın |
| Onarım | Parça değişimi önerebilir; seçenekleri sorun | Kart düzeyinde onarım sunabilir; deneyimini sorun |
| Kontrol | Yetkisini üreticinin resmî kanalından doğrulayın | İşletme bilgisini, faturayı ve onarım garantisini sorun |
Garanti bitmişse her iki yoldan da teklif alabilirsiniz. Karşılaştırırken yalnız toplama bakmayın; parçanın türünü ve onarım garantisini de yan yana koyun. En yakın servis işinizi görebilir, ama yakınlık tek ölçüt olmasın.
Evde bilgisayar servisi mi, dükkân mı?
Evde bilgisayar servisi küçük yazılım işleri için pratik olabilir: program kurulumu, ayar, yazıcı ya da ağ bağlantısı, zararlı yazılım temizliği. Parça değişimi, lehim, sıvı temizliği ve uzun test için atölye gerekebilir. Çağırmadan önce belirtiyi anlatın ve şunları sorun:
- Ücret. Yol ve tespit bedeli var mı? Evde çözülmezse ne ödersiniz?
- Cihaz götürülürse. Teslim formu isteyin. Formda model, seri numarası, görünür hasarlar ve aksesuarlar yazsın.
- Çalışırken. Ustanın yanında kalın. Açılan onay ekranlarını okuyun.
- Uzaktan bağlantı. Tanımadığınız birine uzaktan erişim vermeyin. Verdiyseniz iş bitince oturumu kapatın ve programı kaldırın.
- Dükkâna götürürken. Şarj aletini yanınıza alın. Kasadaki çizikleri ve kırıkları fotoğraflayın. Teslim formunu imzalamadan okuyun.
Hirovo dizininde bu meslekte kayıtlı profiller var. Sayıları henüz az, liste büyüyor. Hirovo kimlik, belge ve yorum doğrulamaz; kontrolü siz yaparsınız.
Bilgisayar tamircilerini görün →Bilgisayar tamiri kaç TL tutar: fiyatı belirleyen kalemler
Bilgisayar tamiri kaç TL sorusunun tek bir cevabı yok. Laptop tamiri için de durum aynı. Aynı belirtinin arkasında basit bir ayar da pahalı bir parça da olabilir. Bedeli şu kalemler belirler:
- Tespit bedeli. Arızayı bulmak için ücret alınıyor mu? Onarımı kabul ederseniz düşülüyor mu, reddederseniz ne ödersiniz?
- Parça. Ne değişecek? Orijinal mi, muadil mi, ikinci el mi? Kaynağı nedir, parçanın garantisi var mı? Parçanın kalitesi hem bedeli hem ömrü etkiler.
- İşçilik. Modelin sökülme zorluğu ve onarımın türü süreyi değiştirir. Kart düzeyinde onarım ile parça değişimi aynı iş değildir.
- Ekran değişimi. Bedel modele göre değişir. Panelin boyutu, çözünürlüğü, dokunmatik olması ve bağlantı tipi parçayı belirler. Menteşe ya da kasa da zarar gördüyse iş büyür.
- Veri işleri. Yedekleme, sistem kurulumu ve veri kurtarma teklife dahil mi, ayrı mı?
- Acele ve ulaşım. Hızlı teslim, evde servis ya da kargo bedeli etkileyebilir.
Yazılı teklif ve onay
Telefonda söylenen rakamı kesin fiyat saymayın. Yazılı teklif isteyin. Teklifte arıza tanımı, değişecek parça ve türü, işçilik, tahmini teslim ve onarım garantisi yazsın.
Kasa açıldıktan sonra yeni bir arıza çıkabilir. Bu durumda servis önce sizi aramalı. Onayınız olmadan parça takılmamalı; bunu teklife yazdırın. Değişen eski parçayı da isteyin. Neyin değiştiğini görmenin basit yolu budur. Çok düşük bir teklifte parçanın türünü ve neyin dahil olmadığını sorun.
Tamir mi, yenisi mi?
Bunun hazır bir formülü yok. Cevabı şu sorular belirler: Cihaz onarımdan sonra işinizi görecek mi? Aynı cihazda başka arıza var mı? Parça bulunabiliyor mu, onarımın garantisi var mı? Yazılım güncellemeleri hâlâ alınabiliyor mu?
Teklifi, aynı kullanımı karşılayacak bir cihazın bedeliyle yan yana koyun. Verileri taşıma ve kurulum işini de hesaba katın. Usta “değmez” derse gerekçesini sorun. “Tamir edilir” derse riskini sorun. Hangi yolu seçerseniz seçin, kararı vermeden önce dosyalarınızı güvene alın.
Teslim alırken: test, fatura, onarım garantisi
Cihazı dükkândan çıkmadan deneyin. Eve döndükten sonra fark ettiğiniz arızayı anlatmak zorlaşabilir.
- Test. Şarj, ekran, klavye, ses, kamera, kablosuz bağlantı ve bağlantı noktalarını deneyin. Şikâyet ettiğiniz belirtiyi özellikle tekrar kontrol edin.
- Veriler. Dosyalarınız duruyor mu bakın. Misafir hesabını silin, verdiğiniz parolayı değiştirin.
- Fatura. Yapılan işi ve değişen parçayı gösteren fatura alın.
- Onarım garantisi. Neyi kapsadığı ve süresi yazılı olsun. Parça ile işçilik ayrı mı, sorun.
Sorun geri dönerse önce faturayla servise yazılı başvurun. Çözülmezse 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Tüketici Hakem Heyeti yolu vardır. Başvuru koşullarını kurumdan öğrenin. Teklifi, faturayı ve yazışmaları saklayın.
Özetle
Bilgisayar tamiri kaç TL tutar sorusunun cevabı kalemlerdedir: tespit, parça, işçilik. Önce evde basit kontrolleri yapın, donanımı açmayın. Sıvı döküldüyse hemen kapatın ve şarj etmeyin. Bırakmadan önce yedek alın, yedek yoksa söyleyin, parolanızı korumaya çalışın. Garanti belgesini okuyun. Yazılı teklif isteyin, onayınız olmadan parça takılmasın. Teslimde test edin, faturayı ve onarım garantisini alın.
