Çocuk bakıcısı arıyorsanız aslında birkaç kararı birden veriyorsunuz: hangi çalışma düzeni, hangi kişi ve hangi şartlar. Bakıcıyı doğrudan siz çalıştıracaksanız işveren konumuna da geçiyorsunuz. Bu yüzden yalnız ücreti ve başlama gününü konuşmak yetmez.
Bu rehber çocuğu için bakıcı arayan aileler için yazıldı. Önce bakım türlerini karşılaştırıyoruz. Ardından görüşme soruları, referans, deneme günü ve acil durum planına geçiyoruz. Sonra yazılı anlaşmayı, bakıcı sigortasını, evde kamera konusunu ve ücreti belirleyen kalemleri anlatıyoruz.
Yatılı, gündüzlü, saatlik: size uygun çocuk bakıcısı düzeni
Adaylarla görüşmeden önce neye ihtiyacınız olduğunu yazın. Aynı kişi her düzene uygun olmayabilir. Düzen belli olmadan yapılan görüşmede iki taraf da farklı bir işi konuşabilir.
| Düzen | Hangi duruma uyar | Baştan konuşun |
|---|---|---|
| Yatılı | Gece de bir yetişkin desteği gerekiyorsa | Ayrı oda, dinlenme saatleri, izin günleri, gece görevinin sınırı |
| Gündüzlü | Gün içinde destek gerekiyor, gece aile evdeyse | Geliş ve çıkış saati, geç kalma durumu, yemek, ulaşım |
| Saatlik | Belli günlerde ya da belli işler için destek gerekiyorsa | En az çalışma süresi, iptal, son anda çağırma |
| Okul sonrası | Çocuk okuldan alınacak, akşama kadar evde birlikte kalınacaksa | Okuldan alma yetkisi, yol güvenliği, ödev ve ekran kuralları |
Düzeni seçerken ayda kaç gün çalışılacağını da hesaplayın. Bakıcı sigortasındaki eşik bu sayıya bağlıdır. Yaşça büyük çocuğunuz varsa onun görüşünü de alın. Kimin geleceğini ve günün nasıl geçeceğini önceden bilmek çocuğun alışmasını kolaylaştırabilir.
Çocuk bakıcısı nasıl seçilir: görüşme, referans ve deneme günü
Seçimde tek bir ölçüte dayanmayın. Görüşme size kişinin nasıl düşündüğünü, referans önceki işini, deneme günü de çocukla ilişkisini gösterir. Üçü birbirini tamamlar.
Görüşmede neler sorulabilir?
Evet ya da hayır cevabı alacağınız sorular yerine örnek isteyin. Kişiyi sınava çeker gibi değil, birlikte çalışacağınız biriyle konuşur gibi sorun.
- Deneyim. Hangi yaş gruplarıyla çalıştınız, günleriniz nasıl geçiyordu?
- Zor anlar. Çocuk uzun süre ağladığında ya da öfkelendiğinde ne yaparsınız?
- Beklenmedik durum. Ateş, düşme ya da alerji belirtisi görürseniz sırasıyla ne yaparsınız?
- Günlük düzen. Uyku, yemek, oyun, ekran ve dışarı çıkma konusunda nasıl çalışırsınız?
- Sınırlar. Yapmak istemediğiniz bir iş var mı, bizden ne beklersiniz?
- İletişim. Gün içinde bize nasıl haber vermeyi tercih edersiniz?
Kendi beklentilerinizi de açıkça söyleyin. Ev kurallarınızı, çocuğun alışkanlıklarını ve hassas olduğunuz konuları anlatın. Görüşme iki tarafın da karar verdiği bir konuşmadır.
Referansı nasıl arayın?
Mümkünse birden fazla aileyle telefonda konuşun. Yalnız memnun kalıp kalmadıklarını sormayın. Çocukların yaşını, görevin ne olduğunu, dakikliği, sorun çıktığında nasıl davrandığını ve işin neden bittiğini sorun. Fırsatınız varsa yeniden birlikte çalışıp çalışmayacaklarını da sorun. Tek bir olumsuz cümleyle hüküm vermeyin; duyduğunuzu adayla da konuşun.
Deneme günü nasıl yapılır?
Deneme gününü siz evdeyken yapın ve ücretini baştan konuşun. Bu gün, bakıcının gelecekte yapacağı işin kısa bir örneği olsun. Çocukla nasıl tanıştığına, onu dinleyip dinlemediğine ve sizin kurallarınızı nasıl karşıladığına bakın. Çocuğun ilk gün çekingen olması tek başına kötü bir işaret sayılmaz. Günün sonunda adaya da nasıl geçtiğini sorun. Çocuğunuz konuşabiliyorsa onun izlenimini baskı kurmadan dinleyin.
İlk yardım ve acil durum planı
Adaya bebek ve çocuk ilk yardımı eğitimi alıp almadığını sorun, belgesi varsa görün. Belge olsun ya da olmasın, işe başlamadan acil durum planını birlikte geçin. Planı kâğıda yazın ve herkesin görebileceği bir yere koyun.
- Telefonlar. Anne, baba ve size ulaşılamazsa aranacak ikinci yetişkin.
- Adres. Evin tam adresi ve tarif. Telaşta akla gelmeyebilir.
- Sağlık bilgisi. Çocuğun alerjileri, süreğen durumu ve doktorunun iletişim bilgisi.
- Teslim kuralı. Çocuğu kimlerin alabileceği ve kimlerin eve girebileceği.
- Evde güvenlik. Ecza dolabı, temizlik malzemeleri, balkon ve pencere için ev kuralları.
Acil durumda önce 112 aranır, ardından aile bilgilendirilir. İlaç için yazılı ve açık talimat bırakın: hangi ilaç, hangi durumda ve ne kadar. Doktorun verdiği talimat dışına çıkılmaz. Talimat yoksa bakıcının kendi kararıyla ilaç vermesini beklemeyin, size ya da doktora danışmasını isteyin.
Hirovo’da çocuk bakıcısı profillerini il ve ilçeye göre süzebilirsiniz. Her bölgede profil bulunmayabilir. Gördüğünüz bilgileri görüşme ve referansla kendiniz doğrulayın.
Bakıcı profillerine bakın →Bulunduğunuz yerde profil yoksa ihtiyacınızı anlatan bir hizmet talebi oluşturabilirsiniz.
Yazılı anlaşmada neler olmalı?
Yakın bir ilişki kuracağınız kişiyle yazılı konuşmak mesafe yaratmaz. Tersine, iki tarafı da belirsizlikten korur. Sözlü kalan konular sonradan farklı hatırlanabilir. Anlaşmayı sade bir dille yazın, iki taraf da bir kopyasını saklasın.
| Konu | Yazıya ne geçsin |
|---|---|
| Saat | Çalışma günleri, geliş ve çıkış saati, siz geç kaldığınızda ne olacağı |
| Görev sınırı | Çocuk bakımı dışında ne var, ne yok: yemek, çamaşır, temizlik, okula götürme |
| İzin | Haftalık izin günü, yıllık izin, hastalık ve bayramlarda ne yapılacağı |
| Ücret | Tutar, ödeme günü, ödeme yolu, fazla çalışmanın nasıl karşılanacağı |
| Gece | Gece kalma var mı, gece uyandığında görev ne, ertesi gün dinlenme nasıl olacak |
| Sigorta | Bildirimi kimin yapacağı, primin nasıl karşılanacağı |
| Fotoğraf ve kamera | Çocuğun fotoğrafının paylaşılmayacağı, evde kamera varsa nerede olduğu |
| Ayrılık | İki taraftan biri işi bitirmek isterse ne kadar önce haber vereceği |
Yatılı düzende dinlenme zamanını ayrıca netleştirin. Evde bulunmak her an çalışıyor olmak anlamına gelmemeli. Görevler zamanla değişirse yazıyı da güncelleyin. Yeni bir görev eklenecekse önce konuşun, ücreti ve saati birlikte yeniden gözden geçirin.
Bakıcı sigortası nasıl yapılır?
Evde çalışan için SGK ev hizmetleri bildirimi söz konusudur. Burada belirleyici olan ayda kaç gün çalışıldığıdır. Bakıcıyı doğrudan çalıştırıyorsanız sorumluluk size aittir, bu yüzden konuyu anlaşma aşamasında açın.
- Ayda 10 gün ve üzeri. Bu kişiyi işveren sigortalı yapar. Bakıcıyı doğrudan çalıştırıyorsanız işveren sizsiniz.
- Ayda 10 günden az. Bu çalışma için ayrı bir usul vardır. Ne yapılacağını SGK’ya sorun.
- Şirket üzerinden gelen bakıcı. Bakıcıyı bir şirket gönderiyorsa bildirimi kimin yaptığını yazılı olarak sorun.
İşe şu sırayla başlayabilirsiniz. Önce çalışma takvimini çıkarıp ayda kaç gün edeceğini sayın. Sonra bu bilgiyle SGK’ya başvurun. Hangi bildirimin nasıl yapılacağını ve primin nasıl ödeneceğini sorun. Aldığınız cevabı bakıcıyla paylaşın ve anlaşmaya yazın. Yaptığınız bildirim ve ödemelerin kayıtlarını saklayın.
Bakıcı sigortası ne kadar sorusuna bu rehberde tutar vermiyoruz. Güncel tutarı SGK’dan öğrenin ve eski yıllara ait rakamlarla bütçe yapmayın. Destek ya da teşvik konusunda da bir iddiada bulunmuyoruz. Güncel destekleri SGK’dan ve resmî duyurulardan sorun.
Yabancı uyruklu bakıcı için çalışma izni gerekir. İzin olmadan çalıştırmanın yaptırımı olabilir. Güncel usulü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan öğrenin.
Evde kamera: bakıcıya baştan söyleyin
Evde kamera kullanacaksanız bunu bakıcıya baştan ve yazılı olarak söyleyin. Gizli kayıt hukuki sorun doğurabilir. Açık konuşmak güven ilişkisini de korur. Kameranın hangi odalarda olduğunu, ses kaydedip kaydetmediğini ve görüntüleri kimin izlediğini anlatın. Yatılı bakıcının odasına ve banyoya kamera koymayın.
Kamera görüşmenin, referansın ve düzenli konuşmanın yerini tutmaz. Gün sonunda birkaç dakika ayırıp çocuğun gününü sormak, ekrandan izlemekten çok daha fazlasını anlatabilir.
Çocuk bakıcısı fiyatları: ücreti ne belirler?
Tek bir fiyat listesi sizin evinizdeki işi anlatmaz. Ücret konuşmadan önce aşağıdaki kalemleri netleştirin. Aday da neyi kabul ettiğini böylece görür.
- Çalışma düzeni. Yatılı, gündüzlü, saatlik ya da okul sonrası.
- Saatler ve gece. Günlük süre, gece kalma ve gece uyanma sıklığı.
- Çocuk sayısı ve yaşı. Bebekle ilgilenmek ile okul çağındaki çocuğu takip etmek farklı işlerdir.
- Özel bakım. Çocuğun ek desteğe ihtiyacı varsa bunu baştan söyleyin.
- Ek görevler. Yemek, çamaşır, temizlik ya da okula götürme işin içinde mi?
- Deneyim ve eğitim. Benzer yaş grubunda çalışma ve ilk yardım eğitimi.
- Ulaşım. Evin uzaklığı, yol masrafını kimin karşılayacağı.
- Hafta sonu ve tatil. Yolculuğa birlikte gidilecek mi, bayramda çalışılacak mı?
- Yemek ve konaklama. Yatılı düzende oda ve yemek nasıl sağlanacak?
- Sigorta. Prim bütçenizde ayrı bir kalem olarak yer alıyor mu?
Adaylara aynı tarifi verin ve rakamları ancak o zaman karşılaştırın. Düşük görünen bir teklif daha az saati ya da daha dar bir görevi anlatıyor olabilir. Konuşulan tutarın bakıcının eline geçen ücret olup olmadığını da netleştirin. Bölgenizde yayında olan profillere ve kendi ihtiyaç listenize bakarak bütçenizi gözden geçirebilirsiniz.
Özetle
Çocuk bakıcısı ararken önce düzeni belirleyin: yatılı, gündüzlü, saatlik ya da okul sonrası. Görüşmede örnek isteyin, referansları arayın ve deneme gününü siz evdeyken yapın. Acil durum planını yazın; acilde 112 aranır, ilaçta doktorun talimatı dışına çıkılmaz. Saatleri, görev sınırını, izni, ücreti ve geceyi yazılı anlaşmaya geçirin. Bakıcı sigortası için ayda 10 gün eşiğini aklınızda tutun, usulü ve tutarı SGK’ya sorun. Kamera kullanacaksanız bakıcıya baştan yazılı söyleyin.
