Tuzla çelik konstrüksiyon işi çoğu zaman bir ihtiyaçla başlar. İşler büyümüştür ve depo yetmiyordur. Atölyenin içine bir asma kat lazımdır, yükleme alanına bir sundurma gerekir ya da arsanıza çelik bir ev yaptırmak istiyorsunuzdur. Aydınlı ve Orhanlı tarafındaki imalathanelerden organize sanayi bölgelerine, tersane çevresindeki atölyelerden lojistik depolarına kadar ilçede çelik işi yapan ekip bulmak zor değildir. Zor olan, doğru ekibi seçmek ve işi baştan doğru kurmaktır.
Bu yazı Tuzla'da çelik yapı yaptıracak kişi ya da işletme için yazıldı. Sırayla: iş türüne göre neyin önce netleşmesi gerektiği, ruhsat, statik proje ve yapı denetimi, firma seçerken bakılacak belgeler, deniz kenarında korozyon ve yangın koruması, teklif karşılaştırma, fiyatı belirleyen kalemler ve işin keşiften teslime nasıl ilerlediği.
Tuzla çelik konstrüksiyon: hangi iş, önce ne netleşmeli?
İlçe yüksek deprem tehlikesi taşıyan İstanbul'da ve denize yakın. Yani hem taşıyıcı hesabı hem de çeliğin tuzlu havaya karşı korunması baştan düşünülmelidir. Aşağıdaki tablo, firmayla ilk görüşmeden önce netleşmesi gerekenleri iş türüne göre özetliyor.
| İş türü | Önce netleşmesi gereken | Teklifte ayrıca yazılmalı |
|---|---|---|
| Depo ya da atölye binası | Kullanım amacı, açıklık ve yükseklik ihtiyacı, ileride köprülü vinç ya da raf sistemi kurulup kurulmayacağı; yapı ruhsatı ve statik proje | Temel ve ankraj, çatı ve cephe kaplaması, vinç kirişi, nakliye ve montaj |
| Sundurma, saçak | Mevcut binaya mı bağlanacak, bağımsız ayaklı mı; izin gerekip gerekmediği | Ayak temelleri, kaplama, yağmur suyu oluğu, cepheye bağlantı detayı |
| Asma kat (ara kat) | Mevcut binanın ve zeminin ek yükü taşıyıp taşımadığı, katta ne duracağı; ruhsat | Kolon temelleri, döşeme tipi, merdiven, korkuluk, yangın koruması |
| Çatı makası, çatı iskeleti | Eski iskeletin durumu, yeni kaplamanın ağırlığı, söküm sırasında içerinin nasıl korunacağı | Söküm ve hurda, geçici koruma, kaplama ve yalıtımın dahil olup olmadığı |
| Merdiven, platform, korkuluk | Kullanım yükü, kaçış yolu olup olmadığı, mevcut yapıya bağlantı şekli | Ankraj, galvaniz ya da boya, saha montajı |
| Müstakil çelik ev | Arsanın imar durumu, mimari ve statik proje, anahtar teslim mi yalnız iskelet mi | Temel, duvar ve çatı sistemi, yalıtım, tesisat, iç ve dış kaplama |
Tablonun ortak dersi şu: çelik iskelet tek başına bir bina değildir. Teklifte temelin, kaplamanın ve montajın kimde olduğu yazmıyorsa, karşılaştırdığınız teklifler aynı işi anlatmıyor olabilir.
Ruhsat, statik proje ve yapı denetimi: ilk adım kâğıt üzerinde
Çelik yapı da bir yapıdır. Yeni bir depo, bir çelik ev ya da mevcut binaya eklenen bir ek yapı, 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde yapı ruhsatı gerektirebilir. Ruhsatlı yapılarda 4708 sayılı Kanun kapsamında yapı denetim kuruluşu süreçte yer alır. Hangi işin ruhsata ve denetime tabi olduğunu başta yetkili idareye sorun: parselinize göre bu belediye ya da, organize sanayi bölgesindeyseniz, bölge yönetimi olabilir.
Statik proje işin omurgasıdır. Projeyi bir inşaat mühendisi hazırlar ve imzalar. Hesap, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) ile çelik yapıların tasarım, hesap ve yapım esaslarını düzenleyen yönetmeliğe göre yapılır. Projede profil ve levha ölçüleri, çelik kalitesi, kaynaklı ve bulonlu birleşimler, ankrajlar ve temel detayları yer alır. Bir firma "projeye gerek yok, biz bu işi hep böyle yapıyoruz" diyorsa orada durun.
Atölyenin ya da deponun içine sonradan yapılan asma kat sık rastlanan ama riskli bir iştir. Yeni kat mevcut binanın kolonlarına, döşemesine ve temeline yük bindirir; depremde bina farklı davranır. Ruhsatsız yapılan asma kat ve ek yapılar için yıkım kararı ve para cezası gündeme gelebilir. "İçeride kaldığı için kimse görmez" diye izinsiz yapım öneren bir firma, o riski size bırakıyordur.
Tuzla çelik konstrüksiyon firmaları: seçerken neye bakmalı?
Gemi ya da makine imalatı ile bina iskeleti aynı iş değildir. Bina tarafında belirleyici olan, deprem yönetmeliğine göre hazırlanmış statik projenin ve bağlantı detaylarının sahada birebir uygulanmasıdır. Firmayla konuşurken şunlara bakın:
- Benzer iş. Sizinkine benzer bir depo, asma kat ya da çelik ev yapmış mı? Tamamlanmış bir işini yerinde görmek fotoğraftan çok şey anlatır.
- Kaynakçı belgesi. Kaynağı yapacak kişilerin TS EN ISO 9606-1 kapsamında geçerli kaynakçı belgesi var mı? Belgenin hangi kaynak yöntemini, pozisyonu ve malzemeyi kapsadığına, kimin adına düzenlendiğine bakın.
- Kaynak prosedürü. Firmanın kaynaklı birleşimler için yazılı bir kaynak prosedürü var mı? Kaynaklar atölyede mi sahada mı yapılacak, nasıl kontrol edilecek?
- Malzeme sertifikası. Gelen çeliğin kalitesini (örneğin S235 ya da S275) ve projedeki malzemeyle uyumunu gösteren üretici sertifikalarını isteyin.
- Atölye ve ekipman. İmalat kendi atölyesinde mi yapılıyor? Kesim, delme ve boya nerede? Montajda hangi vinç ve ekipman kullanılacak?
- Kayıtlı işletme, fatura, sigorta. Kayıtlı bir işletme adına mı çalışıyor, fatura kesiyor mu, ekibi SGK'lı mı? Montaj yüksekte ve vinçle yapılan bir iştir; iş güvenliği önlemlerini önceden sorun.
Hirovo'da Tuzla'da hizmet veren çelik konstrüksiyon ustalarına bakın. Yaptıracağınız işi (depo, asma kat, sundurma ya da çelik ev), varsa statik projenizi ve yerin fotoğraflarını paylaşarak keşif ve yazılı teklif isteyin.
Tuzla'daki çelik konstrüksiyon ustalarını görün →Tuzlu hava, korozyon ve yangın: iskeletin uzun ömrü
Deniz kenarındaki nemli ve tuzlu hava, korunmasız çeliği beklenenden hızlı paslandırır. Bu yüzden korozyon koruması teklifin süsü değil, yapının bir parçasıdır. İki yaygın yol vardır: parçaların galvanizlenmesi ya da astar, ara kat ve son kattan oluşan bir boya sistemi. Hangisinin seçildiği, yapının kullanımı ve bakım imkânıyla birlikte projede ya da teklifte açıkça yazılsın.
Pas çoğu zaman detaydan başlar: su biriken profil içleri, kaynak dikişleri, montajda çizilen boya, bulon başları. Sahada yapılan kaynakların ve hasar gören yüzeylerin rötuşunu kimin, hangi malzemeyle yapacağını sorun. Teslimde bir bakım önerisi isteyin. Tuzlu havada iskeleti düzenli aralıklarla gözle kontrol ettirmek, en kolay korumadır.
Yangın ikinci başlıktır. Çelik yanmaz ama yüksek sıcaklıkta taşıma gücünü kaybeder. Yapının kullanım amacına göre yangın geciktirici boya ya da kaplama gerekebilir. Bu karar proje aşamasında verilmeli, montajdan sonra akla gelmemelidir. Depoda neyin saklanacağını, atölyede hangi işin yapılacağını projeyi hazırlayan mühendise baştan söyleyin.
Çelik iskelet bittiğinde iş bitmez. Çatı kaplaması ve su yalıtımı için Tuzla çatı ustası rehberine, ısı ve su yalıtımı için Tuzla izolasyon rehberine bakabilirsiniz. Bu işler çelik ekibinin teklifinde yoksa, birleşim detaylarının kimde olduğunu işe başlamadan konuşun.
Teklif karşılaştırma ve fiyatı belirleyen kalemler
Çelik konstrüksiyonda tek bir birim fiyata bakıp karar vermek yanıltır. Önce tekliflerin aynı işi anlattığından emin olun:
- Aynı proje: teklifler aynı statik projeye mi verildi? Proje yoksa her firma kendi varsaydığı yapıyı fiyatlamıştır.
- Tonaj ve malzeme listesi: profil, levha ve bulon listesi ile çelik kalitesi yazılı mı?
- Montaj, vinç, nakliye: teklife dahil mi, ayrı mı?
- Temel ve ankraj: temeli kim yapacak, ankraj bulonlarını kim yerleştirecek, ölçü uyuşmazsa sorumluluk kimde?
- Kaplama: çatı ve cephe kaplaması, oluk ve yalıtım dahil mi?
- Koruma: galvaniz mi boya mı; yangın koruması gerekiyorsa teklifte var mı?
- İş takvimi: imalat ve montaj ne zaman başlayıp bitecek, gecikmede ne olacak?
- Hakediş ve ödeme planı: ödemeler hangi iş aşamasına bağlı?
- Garanti: işçilik garantisi yazılı mı, neyi kapsıyor, sorun çıkarsa kime ulaşılacak?
Fiyatı ise şunlar belirler: işin türü ve büyüklüğü, çeliğin miktarı ve kalitesi, birleşimlerin karmaşıklığı, korozyon ve yangın koruması, nakliye mesafesi ve vinç ihtiyacı, sahaya erişim, çalışan bir tesiste iş yapmanın getirdiği kısıtlar, temel ve kaplamanın kapsama girip girmediği, iş takvimi. Keşfin ücretli olup olmadığını da baştan sorun.
İş nasıl ilerler: keşiften teslime
- Keşif: firma yeri görür, ölçü alır, ihtiyacı dinler; mevcut binada kolon, döşeme ve zemin durumuna bakar.
- Proje ve izin: statik proje hazırlanır; gerekiyorsa ruhsat ve yapı denetim süreci başlar.
- Teklif ve sözleşme: kapsam, malzeme listesi, takvim, hakediş ve garanti yazılır.
- İmalat: parçalar atölyede kesilir, kaynaklanır ve korunur; isterseniz imalatı atölyede görün.
- Montaj: nakliye, vinç, bulonlama ve saha kaynakları; çalışan bir tesiste alan ve güvenlik düzeni önceden planlanır.
- Teslim: kontrol ve rötuş yapılır; malzeme sertifikaları, fatura ve yazılı garanti teslim alınır.
Tuzla'da hangi mesleklerde iş ilanı yayında olduğuna ilçe sayfasından, İstanbul genelindekilere il sayfasından bakabilirsiniz.
Özetle
Tuzla'da depo, atölye, sundurma, asma kat ya da çelik ev yaptıracaksanız işe kâğıt üzerinde başlayın: yapı ruhsatı, inşaat mühendisi imzalı statik proje ve gerekiyorsa yapı denetim. Firmayı seçerken benzer işlerine, kaynakçı belgelerine, kaynak prosedürüne ve malzeme sertifikalarına bakın; kayıtlı işletme, fatura ve sigortalı ekip isteyin. Deniz kenarında korozyon korumasını ve yapının kullanımına göre yangın korumasını baştan teklife yazdırın. Teklifleri aynı proje ve aynı kapsam üzerinden karşılaştırın: tonaj, montaj, vinç, nakliye, temel, kaplama, takvim, hakediş ve yazılı garanti. Ruhsatsız asma kat ya da ek yapı kısa yol gibi görünür; ama yıkım ve para cezası riskini size bırakır.
