Eve doğalgaz tesisatı yaptırmak istiyorsunuz. Belki yeni bir hat çekilecek, belki ocak ya da kombi için hat eklenecek, belki mevcut hatta değişiklik gerekiyor. Aklınızdaki sorular belli: işi kim yapabilir, yetkili firmayı nasıl ayırt ederim, fiyatı ne belirler?
Bu rehber o kararı vermeniz için yazıldı. Önce güvenliği ayırıyoruz. Sonra yetkiyi nasıl doğrulayacağınızı, işin hangi sırayla ilerlediğini, kiracı ve apartman durumunu, fiyat kalemlerini ve isteyeceğiniz belgeleri anlatıyoruz. Rakam vermiyoruz, çünkü tutarı evinizin koşulları belirler. Cihaz arızası ve bakım bu yazının konusu değil. Onun için kombi servisi rehberine bakabilirsiniz.
Önce güvenlik: gaz kokusu varsa tesisat konuşulmaz
Teklif toplamaya başlamadan önce şu iki durumu ayırın. Bunlardan biri varsa firma aramayın, aşağıdaki adımları uygulayın.
Gaz kokusu: Kıvılcım çıkarabilecek düğmeye dokunmayın. Gaz vanasına kolayca ulaşabiliyorsanız kapatın, pencereleri açın ve dışarı çıkın. Güvenli bir yerden gaz acil hattı 187’yi arayın ve görevlinin söylediklerine uyun.
Baş ağrısı ya da baş dönmesi: Bu belirtiler varsa ve karbonmonoksitten şüpheleniyorsanız dışarı çıkın ve 112’yi arayın.
Gaz hattına kendiniz müdahale etmeyin. Boru uzatmak, cihazı hatta bağlamak, bağlantıyı sıkmak ya da kaçağı kendiniz aramak sizin yapacağınız işler değildir. İnternetteki anlatımlar bunu değiştirmez. Hata can güvenliğini ilgilendirir ve yalnız sizin dairenizle sınırlı kalmayabilir.
Doğalgaz tesisatını kim yapabilir, yetki nasıl doğrulanır?
Türkiye’de iç tesisatı, gaz dağıtım şirketinden yetkili ve EPDK Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği kapsamında sertifikalı firma yapar. Yani soru “usta iyi mi” sorusundan önce “firma yetkili mi” sorusudur. Tanıdık birinin deneyimi bu yetkinin yerine geçmez.
Doğrulamanın yeri bölgenizdeki gaz dağıtım şirketidir. Firmanın kendi sözü ya da kartvizitindeki ifade tek başına yeterli değildir. Şu sırayı izleyin:
- Firmanın tam adını alın. Yalnız ustanın adıyla doğrulama yapamazsınız. Adı yazılı isteyin.
- Dağıtım şirketine sorun. Bu firma bölgemde iç tesisat yapmaya yetkili mi?
- Sertifikayı sorun. Firmadan sertifikasını göstermesini isteyin ve gördüğünüz bilgiyi dağıtım şirketine teyit ettirin.
- Adları karşılaştırın. Teklifteki, sözleşmedeki ve faturadaki firma adı doğruladığınız adla aynı mı?
- Gelen kişiyi sorun. Eve gelen kişi bu firma adına mı çalışıyor?
Doğalgaz hattı ile su hattı ayrı işlerdir. Su kaçağı ya da gider sorunu yaşıyorsanız su tesisatçısı çağırmadan önce yazısına bakın. Gaz hattı için bir su tesisatçısına “bunu da bağlar mısınız” demeyin.
Keşiften önce neleri hazırlamalısınız?
Firmayla ilk görüşme hazırlıklı olunca kısa sürer. Teklifler de birbiriyle karşılaştırılabilir hâle gelir. Şunları önceden netleştirin:
- Bina durumu. Binaya ya da sokağa doğalgaz geliyor mu? Emin değilseniz gaz dağıtım şirketine ya da apartman yöneticisine sorun.
- İşin türü. Sıfırdan bir daire tesisatı mı, mevcut hatta ek mi, cihaz yeri değişikliği mi?
- Cihaz listesi. Ocak, kombi, şofben ya da soba: hangileri bağlanacak, nerede duracak?
- Evin durumu. Oturulan bir evde kırım daha çok planlama ister. Tadilat sürüyorsa hat işini diğer işlerle birlikte konuşun.
- Kimin adına iş. Ev sahibi misiniz, kiracı mı? Karar verecek kişi keşifte hazır olsun ya da onayı yazılı hazırlayın.
Keşifte firmanın evi görmeden kesin tutar vermesini beklemeyin, telefonda söylenen rakama da güvenmeyin. Firma gelince hattın nereden geçeceğini göstermesini isteyin. Görünür kalacak boruların yerini de o sırada konuşun. Mutfak dolabı, duvar kaplaması ya da yeni boya gibi işleriniz varsa sırasını önce firmayla konuşun.
Doğalgaz tesisatı süreci: keşiften gazın açılmasına
İş tek bir randevuda bitmez. Araya proje onayı ve dağıtım şirketinin kontrolü girer. Aşağıdaki sıra, her aşamada sizin neyi takip edeceğinizi gösterir.
| Aşama | Ne olur | Siz ne yaparsınız |
|---|---|---|
| Keşif | Firma evi görür, hattın geçeceği yeri ve cihazları konuşur | Bağlanacak cihazları söyleyin, yazılı teklif isteyin |
| Proje ve onay | Firma dağıtım şirketinden proje onayı alır; onay olmadan imalata başlayamaz | Onayın alınıp alınmadığını sorun |
| Tesisat | Hat yapılır | Teklif dışı iş çıkarsa önce yazılı onay isteyin |
| Sızdırmazlık testi | Hattın gaz sızdırıp sızdırmadığı test edilir | Test raporunu isteyin |
| Kontrol ve onay | Dağıtım şirketi iç tesisatı kontrol eder | Eksik çıkarsa neyin düzeltileceğini yazılı isteyin |
| Abonelik | Abonelik sözleşmesi onaydan sonra yapılır | Gerekli belgeleri dağıtım şirketine sorun |
| Gazın açılması | Gaz, onay ve abonelikten sonra açılır | Gazı kendiniz açmayın; açılışta görevlinin söylediklerine uyun |
Bu işin ne kadar süreceğini tahmin etmiyoruz. Takvimi firmaya ve dağıtım şirketine sorun, firmanın verdiği tarihi teklife yazdırın.
Mevcut hatta yapılacak değişiklik için de “küçük iş” diye bu yolu atlamayın. Ocağın yerini taşımak ya da yeni bir cihaz eklemek gibi işlerde hangi adımların gerektiğini dağıtım şirketine sorun. Firma yetkisi sorusu burada da aynıdır.
Kiracı, ev sahibi ve apartman: kimden izin alınır?
Kiralık evde oturuyorsanız işe izinsiz başlamayın. Ev sahibinizle konuşun ve onayını yazılı alın. Aynı yazışmada masrafı kimin karşılayacağını, kırımdan sonra sıva ve boyayı kimin yaptıracağını da netleştirin. Kira sözleşmenizde konuyla ilgili bir hüküm olup olmadığına bakın. Anlaşamazsanız sözleşmeyi bir hukukçuya gösterebilirsiniz.
Apartmanda iş dairenizin dışına çıkıyorsa muhatabınız apartman yöneticisidir. Kolon hattı ve ortak alandan geçen bölümler diğer daireleri de ilgilendirebilir. Önce yöneticiyle konuşun, kararın nasıl alınacağını ve masrafın nasıl paylaşılacağını öğrenin. Teknik şartları ise gaz dağıtım şirketine sorun. Firmayı ortak alanda çalışmaya siz tek başınıza çağırmayın.
Teklifte kolon işi ile daire içi işin ayrı yazılmasını isteyin. Böylece komşularla paylaşılacak kalem ile size ait kalem karışmaz.
Hirovo dizininde doğalgaz tesisatçısı profillerine il ve ilçeye göre bakabilirsiniz. Bu meslekte kayıt az, bulunduğunuz yerde profil çıkmayabilir. Hirovo’da gördüğünüz her kişi yetkili firma olmayabilir: Hirovo bu yetkiyi doğrulamaz, “Belgeli” rozeti de yetki anlamına gelmez. Yetkiyi gaz dağıtım şirketinden doğrulayın.
Doğalgaz tesisatçılarına bakın →Bulunduğunuz yerde profil yoksa hizmet talebi oluşturabilirsiniz. Teklif gelmesi, bölgenizde bu işi yapan kayıtlı biri olmasına bağlıdır. Gelen teklifte de yetkiyi aynı şekilde doğrulayın.
Doğalgaz tesisatı fiyatını ne belirler?
Burada fiyat rakamı vermiyoruz. Evi görmeden söylenen tutar son tutar olmayabilir. Karşılaştırırken aşağıdaki kalemleri tek tek sorun.
| Kalem | Tutarı nasıl etkiler | Firmaya sorun |
|---|---|---|
| Hat uzunluğu | Hattın geçeceği yol malzemeyi ve işçiliği değiştirir | Hangi uzunluk için fiyat verdiniz? |
| Duvar geçişi ve kırım | Kırım gerekirse iş büyür | Nerede kırım olacak, hepsi fiyata dahil mi? |
| Cihaz sayısı | Ocak, kombi ya da soba için ayrı bağlantı gerekebilir | Kaç cihaz için fiyat verdiniz? |
| Proje | Ayrı kalem olarak yazılabilir | Proje ve onay takibi teklife dahil mi? |
| Onay ve abonelik masrafları | Teklifin dışında kalabilir | Hangi masrafı kime, ne zaman ödeyeceğim? |
| Kolon ve ortak alan | Daire içi işten ayrı hesaplanabilir | Kolon işi ayrı mı yazıldı? |
| Yeniden sıva ve boya | Kırım sonrası ek masraf çıkarabilir | Duvarı kim eski hâline getirecek? |
“Doğalgaz tesisatı fiyat hesaplama” diye tek bir formül aramayın. Aynı daire ölçüsünde iki evin hattı farklı yerden geçebilir. Düşük görünen bir rakam proje, boya ya da abonelik masrafını içermiyor olabilir. Sobalı bir ev ile kombili bir evin kapsamı da aynı olmayabilir.
Teklifi yazılı isteyin, belgeleri saklayın
Birkaç firmadan teklif alıyorsanız hepsine aynı cihazları ve aynı kapsamı anlatın. Yetkisini doğrulamadığınız firmanın teklifini karşılaştırmaya almayın. Teklifte şunları arayın:
- Firma adı. Dağıtım şirketine doğrulattığınız ad yazıyor mu?
- Kapsam. Hat, bağlanacak cihazlar, kırım, sıva ve boya açıkça yazıyor mu?
- Dahil olmayanlar. Proje, onay ve abonelik masraflarının hangisi teklifin dışında?
- Ek iş kuralı. Sonradan çıkan kalem için önce onayınız alınacak mı?
- Garanti. Yapılan iş için garanti veriliyor mu, kapsamı ne?
İş bitince üç belgeyi isteyin: sızdırmazlık testi raporu, garanti belgesi ve fatura. Dağıtım şirketinin onayına ve aboneliğe dair elinize geçen kâğıtları da onlarla birlikte saklayın. Ev satılır ya da kiracı değişirse bu belgeler işe yarayabilir.
İşte sorun çıkarsa önce firmaya yazılı bildirin. Tüketici olarak haklarınızın çerçevesini 6502 sayılı Kanun çizer. Nereye başvuracağınızı ve güncel koşulları ilgili kuruma sorun. Gaz kokusu varsa yazışmayı beklemeyin, 187’yi arayın.
Özetle
Doğalgaz tesisatını kendiniz yapmayın, yetkisiz kişiye de yaptırmayın. Gaz kokusunda düğmelere dokunmadan dışarı çıkın ve 187’yi arayın; baş ağrısı ya da baş dönmesiyle karbonmonoksit şüphesinde 112’yi arayın. İş için firmanın yetkisini bölgenizdeki gaz dağıtım şirketinden doğrulayın. Sırayı takip edin: keşif, proje onayı, tesisat, sızdırmazlık testi, dağıtım şirketinin kontrolü, abonelik ve gazın açılması. Kiracıysanız ev sahibinden, kolon ve ortak alan için yöneticiden izin alın. Fiyatı kalem kalem yazılı isteyin. Test raporunu, garanti belgesini ve faturayı saklayın.