Tadilat bittiğinde ev yeni görünür ama yaşanacak gibi değildir. Her yüzeyde ince bir toz tabakası vardır, camlarda boya damlaları, seramikte harç izleri, pencere raylarında alçı birikintisi kalmıştır. Bir hafta süpürüp silseniz bile toz geri gelir. Çünkü inşaat sonrası temizlik, günlük temizliğin daha kapsamlı bir hâli değil, başka bir iştir.
Bu rehber Türkiye’de yeni bir eve taşınacak, tadilatı yeni biten ya da kiraya verdiği daireyi teslim alacak olanlar için yazıldı. Kaba ve ince temizlik farkını, işin hangi sırayla yapıldığını, hangi yüzeyde hangi ürünün zarar verdiğini, fiyatı neyin belirlediğini ve teslim alırken nelere bakacağınızı anlatıyoruz. Rakam ve marka vermiyoruz; teklifleri kendi evinize göre okuyabilmeniz için soruları sıralıyoruz.
Kaba temizlik ve ince temizlik: iki ayrı iş
Tadilat sonrası temizlik iki aşamadan oluşur ve teklif alırken bu ikisini ayrı düşünmek gerekir.
- Kaba temizlik. Moloz, alçı ve harç çuvalları, kırık seramik, ambalaj kartonları, koruma naylonları ve bantların toplanıp evden çıkarılmasıdır. Ağır ve taşıma isteyen bir iştir.
- İnce temizlik. Kaba atık gittikten sonra kalan toz, leke ve artıkların temizlenmesidir: tavan, duvar, doğrama, cam, seramik, derz, kapı, dolap ve ankastre içleri.
Bazı ekipler her ikisini yapar, bazıları yalnız ince temizliği üstlenir. Molozu tadilatı yapan ustanın mı, temizlik ekibinin mi, yoksa sizin mi çıkaracağını işten önce netleştirin. Aksi hâlde temizlik günü kapıda çuvallarla karşılaşan ekip ek ücret isteyebilir ya da işe başlayamaz. Molozun nereye bırakılacağı belediyenin ve binanızın yönetiminin kurallarına bağlıdır; bunu da önceden sorun.
Ne zaman çağırmalı: bütün ustalar çıktıktan sonra
En sık yapılan hata, temizliği tadilatın son günlerine sıkıştırmaktır. Elektrikçi priz kapaklarını takarken, boyacı rötuş yaparken ya da mutfakçı tezgâhı silikonlarken temizlenen yüzey yeniden kirlenir. Temizlik ekibini tüm ustalar işini bitirip evden çıktıktan sonra çağırın.
Alçı ve beton tozu çok incedir, havada uzun süre asılı kalır ve temizlikten sonra da yüzeylere oturmaya devam eder. Bu yüzden büyük işlerde temizlik genellikle iki turda yapılır: önce asıl temizlik, birkaç gün sonra yeniden oturan toz için hafif bir son tur. İkinci turun teklife dahil olup olmadığını, dahil değilse ayrıca nasıl ücretlendirileceğini sorun.
Temizlik günü evde su ve elektrik açık olmalıdır. Ekip ıslak yöntemle çalışacak ve tozu tutan bir süpürge kullanacaktır. Eğer elektrik henüz bağlanmadıysa ya da sayaç kapalıysa bunu ekibe önceden söyleyin.
İnşaat sonrası temizlik nasıl yapılır?
İşin sırası yukarıdan aşağıya ve kurudan ıslağadır. Önce tavan, aydınlatma, duvarın üst kısmı ve dolap üstleri; sonra kapı, doğrama ve dolap yüzleri; en son zemin. Tersini yapmak, yeni silinen zemine yukarıdan toz yağdırmak demektir.
- Önce tozu almak. İnce toz ıslak bezle doğrudan silinince çamura döner ve yüzeye sürülür. Önce tozu tutan bir süpürgeyle alınır, ardından ıslak temizlik yapılır.
- Doğrama ve raylar. Pencere ve balkon kapılarının raylarına, menteşe aralarına ve su tahliye deliklerine alçı ve harç dolar. Bunlar açılmazsa pencere zorlanır ve yağmur suyu içeri yürüyebilir.
- Seramik ve derz. Derz aralarındaki harç ve dolgu artıkları, yüzeye zarar vermeyen bir yöntemle alınır. Derz rengi bu aşamada belli olur.
- Ankastre ve dolap içleri. Fırın, bulaşık makinesi, davlumbaz ve dolap rafları tozla dolar. Davlumbaz filtresi ve fırının içi ayrıca istenmedikçe temizlenmeyebilir; kapsamı sorun.
- Koruma bandı ve etiketler. Doğrama, kapı ve cam üzerindeki koruma filmleri ve etiket yapışkanları sökülür, iz bırakmadan temizlenir.
- Prizler ve anahtarlar. Elektrik aksamı ıslak bezle silinmez; kuru ya da hafif nemli bezle, yüzeyine dokunarak temizlenir.
İnce toz ve havalandırma
Temizlik sırasında pencereleri açıp evi havalandırmak tozun dışarı çıkmasına yardım eder. Toz kaldıran işlerde toz maskesi takın, özellikle evde çalışacaksanız. Klima ve havalandırma menfezleri tadilat sırasında açık kaldıysa iç ünitenin filtresi tozla dolmuş olabilir; klimayı çalıştırmadan önce filtreyi temizletin, aksi hâlde toz yeniden odaya üflenir. Tadilat süren evde bebek, yaşlı ya da solunum rahatsızlığı olan biri kalacaksa eve dönüşü son tur bittikten sonraya bırakmayı düşünün.
Leke türleri ve yüzeye zarar veren yanlış yöntemler
İnşaat sonrası temizlikte en pahalı hatalar kirle değil, yanlış ürün ve yanlış aletle yapılır. Asitli bir temizleyici harç lekesini çözerken mermeri matlaştırabilir; kuru yüzeyde kullanılan bir kazıyıcı camı çizebilir. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan artıkları ve dikkat edilecek noktaları özetliyor.
| Artık | Genel yaklaşım | Kaçınılacak olan |
|---|---|---|
| Harç ve çimento lekesi | Önce suyla yumuşatılır, yüzeye uygun ürün ve plastik kazıyıcıyla alınır | Mermer, traverten ve doğal taşta asitli ürün; kuru ovalama |
| Boya damlası | Camda ıslak yüzeyde cama uygun kazıyıcı, düz açıyla | Kuru camda kazıma; ahşap ve laminatta çözücüyle bol ıslatma |
| Silikon artığı | Plastik kazıyıcıyla kesilip alınır, kalan iz yüzeye uygun ürünle temizlenir | Akrilik küvet ve parlak yüzeylerde metal bıçak |
| Alçı ve ince toz | Önce tozu tutan süpürgeyle, sonra ıslak bezle | Doğrudan ıslak silme; tozu yayan süpürge |
| Bant ve etiket yapışkanı | Yapışkan çözücü ile yavaşça; yüzeyde önce görünmeyen bir yerde denenir | Laminat kapı ve mobilya yüzeyinde sert çözücü |
| Derz artığı | Derzin cinsine uygun ürün ve yumuşak fırça | Epoksi ya da renkli derzde rastgele asitli ürün |
İnşaat sonrası temizlik malzemesi
İşi kendiniz yapacaksanız ihtiyacınız olan temel malzeme şudur: tozu tutan bir süpürge, mikrofiber bezler, cama uygun kazıyıcı ve yedek bıçakları, plastik kazıyıcı, yumuşak fırçalar, kova ve paspas, eldiven, gözlük ve toz maskesi. Temizleyicileri yüzeye göre seçin: cam, seramik, doğal taş, laminat ve ahşap aynı ürünü kaldırmaz. Ekip tutacaksanız malzemenin kimde olduğunu sorun; bu, fiyatı doğrudan etkileyen bir kalemdir.
Dizinde tadilat sonrası temizlik yapan profillere bakabilirsiniz. Bu meslekte kayıtlı profil her yerde bulunmayabilir. Evin metrekaresini, kat ve asansör bilgisini ve birkaç fotoğrafı hazır tutun.
Temizlik ekiplerine bakın →Dizinde size uygun bir profil bulamazsanız işi anlatan bir hizmet talebi oluşturabilirsiniz, ancak bu bir teklif garantisi değildir.
İnşaat sonrası temizlik fiyatları neye göre değişir?
İnşaat sonrası ev temizlik fiyatları tek bir listeyle okunamaz. Aynı metrekaredeki iki evin teklifi, kirin düzeyine ve kapsama göre çok farklı çıkabilir. Tutarı şu kalemler belirler:
- Metrekare ve oda sayısı. Teklifin temeli budur, ama tek başına yetmez.
- Kat ve asansör. Asansörsüz yüksek bir kat, malzeme ve molozun taşınmasını zorlaştırır.
- Kirin düzeyi. Yalnız boya yapılmış bir ev ile kırım dökümlü bir tadilat aynı iş değildir. Fotoğraf göndermek teklifi gerçekçi kılar.
- Cam ve doğrama sayısı. Çok sayıda pencere, cam balkon ya da dışarıdan ulaşılması zor camlar süreyi uzatır.
- Moloz dahil mi? Kaba temizliğin ve atığın taşınmasının kapsamda olup olmadığı tutarı belirgin biçimde değiştirir.
- Ankastre, dolap içi ve ikinci tur. Bunlar ayrıca istenmedikçe kapsam dışında kalabilir.
- Malzeme ve ekipman. Malzeme ekipten mi, sizden mi?
Tadilat sonrası temizlik şirketi ile serbest çalışan bir ekip arasında seçim yaparken iş tanımına bakın, unvana değil. Teklifleri karşılaştırırken herkese aynı bilgiyi ve aynı fotoğrafları verin, kapsamı madde madde yazılı alın. Fatura kesilip kesilmeyeceğini de önceden sorun. Camların ayrıntısı için cam temizliği rehberine bakabilirsiniz; dışarıdan ulaşılması zor camlar ayrı bir güvenlik konusudur.
Teslim alırken: kontrol listesi
İş bittiğinde ekip gitmeden evi birlikte dolaşın. Gün ışığında bakın, çünkü camdaki iz ve yüzeydeki toz yapay ışıkta kolay görünmez. Aşağıdaki liste hangi noktaya nasıl bakacağınızı gösteriyor.
| Nereye bakın | Nasıl kontrol edin |
|---|---|
| Camlar | Gün ışığında yandan bakın; boya noktası, harç ve çizik var mı |
| Doğrama rayları | Pencereyi açıp kapatın; ray içinde alçı ve kum kalmış mı, tahliye delikleri açık mı |
| Seramik ve derz | Elle dokunun; yüzeyde pürüz ya da beyaz harç izi var mı |
| Kapı ve dolap yüzleri | Koruma bandı ve etiket izi kalmış mı, yüzey çizilmiş mi |
| Dolap ve ankastre içleri | Kapsamdaysa rafları ve fırın içini açıp bakın |
| Banyo | Armatür, duşakabin ve klozet çevresinde silikon artığı var mı |
| Zemin ve süpürgelik | Köşelerde ve süpürgelik üstünde toz birikmiş mi |
| Prizler ve aydınlatma | Kapakların üzerinde boya ve toz var mı |
Bir eksik görürseniz ekip oradayken söyleyin. Yüzeyde temizlikten kaynaklandığını düşündüğünüz bir çizik ya da matlaşma varsa fotoğraflayın ve tarihle birlikte yazılı bildirin. Bazı izler tadilat sırasında oluşmuş olabilir; bu yüzden temizlikten önce evin fotoğrafını çekmek ileride işinizi kolaylaştırır.
Ev temizlendikten sonra düzenli temizliğe geçmek istiyorsanız ev temizliği hizmeti rehberinde farklı temizlik türlerini ve teklif alırken sorulacakları anlattık.
Özetle
İnşaat sonrası temizlik, günlük temizlikten farklı bir iştir. Molozun kimde olduğunu, yani kaba temizliğin kapsamda olup olmadığını önceden netleştirin. Ekibi bütün ustalar evden çıktıktan sonra çağırın ve büyük işlerde ikinci turu sorun. İşin sırası yukarıdan aşağıya, kurudan ıslağadır; ince toz önce süpürgeyle alınır. Asitli ürünleri doğal taşta, kazıyıcıyı kuru camda kullanmayın, çamaşır suyunu başka ürünlerle karıştırmayın. Fiyatı metrekare, kat ve asansör, kir düzeyi, cam sayısı, moloz ve malzeme birlikte belirler; kapsamı yazılı alın. Teslimde evi gün ışığında birlikte dolaşın.
